Akumulatory

Uszkodzony akumulator – czemu w ogóle baterie się psują?

Awaria akumulatora może pojawić się nagle. Przekręcamy kluczyk w stacyjce, albo naciskamy przycisk „start engine” i... nic, poza cichym rzężeniem rozrusznika. Dlaczego akumulatory się psują? Co jest powodem ich przyspieszonego zużycia? Jak kierowca może dbać o akumulator, aby ten służył mu jak najdłużej?
shutterstock_517993558-min.jpg

Akumulatory stosowane w samochodach osobowych są elementami eksploatacyjnymi. To oznacza, że mają prawo się zużywać i po pewnym czasie trzeba je wymieniać na nowe. Po jakim czasie? Zależy to od wielu czynników. W optymalnych warunkach akumulator samochodowy jest w stanie służyć nawet i 7 lat. Przeciętnie akumulator można wykorzystywać przez 5. Ale czasami żywot tego urządzenia można drastycznie skrócić. I przez to narazić się na niepotrzebne koszty (zazwyczaj 280 – 350 zł w przypadku standardowych akumulatorów do popularnych modeli aut).


Jaką rolę pełni akumulator w samochodzie?

  • Zasila rozrusznik, którego zadaniem jest nadanie prędkości obrotowej wałowi korbowemu silnika. Rozrusznik to szeregowy silnik elektryczny na prąd stały, ze sprzęgłem kierunkowym, sprzęgającym i rozprzęgającym oś wirnika z kołem zamachowym silnika. Rozrusznik potrzebuje bardzo dużo prądu (od 150 do 600 A), albowiem musi rozpędzić wał korbowy do prędkości od 40 do 100 obr./min w benzyniakach i od 100 do 200 obr./min w dieslach. Jeśli w akumulatorze jest zbyt mało prądu, nie uda się uruchomić silnika.
  • Zapewnia zasilanie dla układu zasilania paliwem – standardowej, elektrycznej pompy paliwa, a także dla cewek zapłonowych i świec zapłonowych w benzyniakach oraz świec żarowych w dieslach.
  • Zapewnia zasilanie dla wszystkich urządzeń po wyłączeniu silnika samochodu – układów podtrzymania pamięci komputera/komputerów i sterowników, oświetlenia zewnętrznego i wewnętrznego, alarmu, radia itd.

W trakcie pracy silnika, akumulator jest ładowany przez alternator. To prądnica, napędzana paskiem wieloklinowym, na który napęd przekazywany jest z koła pasowego wału korbowego.

Jak każdy kierowca powinien dbać o akumulator w swoim samochodzie?


Jak już wspomnieliśmy wcześniej, nieodpowiednia eksploatacja akumulatora może drastycznie skrócić jego żywotność. Co zatem należy robić, aby przedłużyć życie samochodowej baterii?

  • Trzeba chronić akumulator przed silnym albo całkowitym rozładowaniem. Całkowite rozładowanie akumulatora prowadzi do jego zasiarczenia, czyli trwałego uszkodzenia, którego skutków nie można odwrócić.

Kiedy może dojść do rozładowania akumulatora?  

Zimą – kiedy samochód stoi na zewnątrz albo w nieogrzewanym garażu. Przy temperaturze 0 st. C, w pełni naładowany i sprawny akumulator traci 20 % mocy rozruchowej. Przy minus 25 st. C już 40 %.

O każdej porze roku – kiedy auto jest eksploatowane przede wszystkim na krótkich trasach i alternator nie ma możliwości naładowania akumulatora „do pełna”.

O każdej porze roku – kiedy w samochodzie znajdują się odbiorniki, które pobierają duże ilości prądu podczas postoju z wyłączonym silnikiem. Może to być alarm, albo niefabryczne audio.

W samochodach klasy premium pobór mocy po wyłączeniu silnika jest znacznie większy, ze względu na dużą liczbę odbiorników prądu. Poza tym wiele aut przechodzi w tzw. stan spoczynku dopiero 30 minut po wyłączeniu silnika.

Akumulator nie ma szans na pełne naładowanie, kiedy auto jest nie tylko eksploatowane na krótkich trasach, ale też dodatkowo, w trakcie jazdy kierowca korzysta z całego szeregu odbiorników prądu na raz – audio o dużym poborze mocy (ze wzmacniaczem), systemu multimedialnego, ogrzewania lub wentylacji kabiny, ogrzewania tylnej szyby i wycieraczek, ładowarek do telefonów i nawigacji podłączonych do gniazda zapalniczki.

  • Warto co pewien czas sprawdzać poziom naładowania akumulatora. Można to robić za pomocą specjalnych testerów naładowania. Niektóre akumulatory mają wbudowane proste testery – kolorowe lampki, wskazujące właściwy poziom naładowania urządzenia.
  • Akumulator musi być solidnie zamontowany, aby w trakcie jazdy nie był narażony na dodatkowe drgania. Mają one destrukcyjny wpływ na urządzenie. Akumulator musi stać na solidnej podstawie, a jego podstawa musi być do niej dopasowana. Od góry akumulator musi być mocno unieruchomiony za pomocą metalowej klamry i haka, albo innych rozwiązań, stosowanych przez producenta pojazdu. W starszych samochodach może dochodzić do poważnej korozji elementów mocujących – trzeba je wymienić na nowe, bo w przeciwnym razie akumulator może się zerwać. Dotyczy to także podstawy, która również rdzewieje.
  • Na trwałość można liczyć tylko wtedy, gdy w aucie będzie pracował akumulator, dobrany zgodnie z zaleceniami producenta pojazdu. Określa on pojemność akumulatora oraz wielkość i kształt jego płyty podłogowej – np. B13, dzięki czemu urządzenie można w odpowiedni i bezpieczny sposób zamocować.
  • Bardzo ważne jest dbanie o odpowiedni stan klem akumulatora a także przewodów masowych i doprowadzających napięcie do rozrusznika. Na klemach pojawia się biały nalot, który należy usuwać. Klemy można czyścić papierem ściernym i smarować smarem grafitowym. Nie można zapomnieć o oczkach przewodów masowych, które są przymocowane do karoserii. One również muszą być chronione przed korozją.
  • W akumulatorach obsługowych co pewien czas trzeba uzupełnić poziom elektrolitu. Polega to na kontroli poziomu i dolaniu wody demineralizowanej. Jest to czynność niebezpieczna, która wymaga zastosowania okularów i odzieży ochronnej. Jeśli poziom elektrolitu jest zbyt niski – może dojść do zasiarczenia akumulatora i w konsekwencji, jego całkowitego zniszczenia.
  • Co pewien czas, zwłaszcza przed zimą, warto naładować akumulator „do pełna” za pomocą prostownika. Zwłaszcza wtedy, gdy auto jest eksploatowane głównie na krótkich odcinkach i alternator nie ma możliwości doładowania akumulatora.
  • Do ładowania akumulatora warto stosować ładowarki (prostowniki) mikroprocesorowe, które samodzielnie i automatycznie dobierają odpowiednie napięcie i zabezpieczają urządzenie przed przeładowaniem (co powoduje tzw. gazowanie elektrolitu, które może doprowadzić do rozsadzenia akumulatora).
  • Jeśli stosowany jest awaryjny rozruch za pomocą kabli rozruchowych albo baterii startowej (boostera) nie wolno pomylić biegunów, gdyż może się to zakończyć całkowitym zniszczeniem akumulatora.
  • Obudowa akumulatora powinna być czysta. Zalegający na niej brud oraz wilgoć powodują... przyspieszone rozładowanie baterii. Dzieje się tak dlatego, że wilgoć przewodzi prąd elektryczny.

Warto odwiedzić mechanika, który dokona profesjonalnych pomiarów związanych z akumulatorem. W przypadku akumulatorów obsługowych, mechanik sprawdza gęstość elektrolitu za pomocą areometru (1,28g/cm3 to wartość idealna). Gęstość to kluczowy parametr dla pojemności akumulatora. Mechanik może również uzupełnić poziom elektrolitu i zrobi to w sposób bezpieczny.

W przypadku akumulatorów bezobsługowych, mechanik dokonuje pomiaru napięcia spoczynkowego za pomocą multimetru.

Poza tym warto, aby mechanik sprawdził natężenie prądu, który jest pobierany z akumulatora po wyłączeniu silnika. Nie powinien być on większy niż 0,05 – 0,08 A. W przeciwnym razie akumulator będzie rozładowywany w przyspieszonym tempie. Warto sprawdzić, co jest powodem i go wyeliminować.

Mechanik powinien sprawdzić również poziom napięcia ładowania, aby wykluczyć awarię alternatora. Trzeba też sprawdzić poprawną pracę paska wieloklinowego, który napędza alternator, a także jego napinacz. Wystarczy kilka chwil, aby umówić wizytę na Motointegrator w najbliższym warsztacie.

Jakie są najczęstsze powody końca pracy akumulatora?


Kiedy akumulator jest do wymiany? Spójrzmy na najczęstsze powody.

  • Przeładowanie akumulatora – zastosowanie nieodpowiedniej ładowarki albo zbyt długie ładowanie urządzenia. W konsekwencji dochodzi do spływu masy czynnej, czego objawem jest brązowy elektrolit.
  • Przeciążenie akumulatora – powodem jest zakup akumulatora o zbyt małej pojemności. Czasami kierowcy kupują akumulatory o mniejszej pojemności, bo są tańsze. Zawsze trzeba stosować się do zaleceń producenta pojazdu.
  • Naturalne procesy zużycia i starzenia się akumulatora – powinny wystąpić po 5 roku użytkowania.
  • Silne rozładowanie akumulatora i niemożność jego naładowania – powodem może być sporadyczne korzystanie z auta, awaria alternatora, pozostawienie pojazdu na mrozie przez kilkadziesiąt godzin.
  • Zamarznięcie elektrolitu w akumulatorze – powodem jest pozostawienie akumulatora na silnym mrozie przez dłuższy czas.
  • Zwarcie – spowodowane na przykład złym podłączeniem klem, albo niewłaściwym zastosowaniem kabli rozruchowych.
  • Przerwa między ogniwami akumulatora czyli tzw. brak przejścia.
  • Mechaniczne uszkodzenie akumulatora na skutek kolizji, wypadku albo złego zamocowania.
  • Wybuch akumulatora na skutek niedrożnych kanałów wentylacyjnych albo zbyt niskiego poziomu elektrolitu.


Nie można bagatelizować problemów z akumulatorem. Zwłaszcza przed zimą.

Awaria ze strony akumulatora może przydarzyć się nagle i zrujnować cały dzień. Na przykład nie uda się dojechać do pracy. Jeśli już kierowca skorzysta z pomocy innego kierowcy albo taksówkarza i uruchomi auto przy pomocy kabli rozruchowych, sytuacja może się znów powtórzyć po wyjściu pracy. Uszkodzony akumulator sprawia, że samochód przestaje być sprawny. I nie można na niego liczyć.


Jeszcze więcej problemów może pojawić się w samochodach premium, z systemami inteligentnego zarządzania energią. Samo wyjęcie akumulatora z auta, celem jego naładowania, może spowodować cały szereg problemów z elektroniką samochodu. Wymiana akumulatora w takim aucie musi być połączona z podłączeniem pojazdu do komputera diagnostycznego (mechanik musi wprowadzić informacje o dokonanej wymianie).


Dlatego warto przed zimą oddać pojazd do mechanika, który dokona sprawdzenia stanu baterii, przewodów, alternatora i regulatora napięcia. Trzeba też pamiętać o czynnościach obsługowych, z których większość można wykonać samodzielnie, a także o zakupie dobrej, mikroprocesorowej ładowarki do akumulatora samochodowego (koszt kilkadziesiąt złotych), która przedłuży działanie baterii i pozwoli na jej bezpieczne ładowanie. Mechanicy mogą też pomóc w doborze odpowiedniego akumulatora. Najlepsze, sprawdzone warsztaty, można znaleźć na Motointegrator!

Artykuły powiązane