Zapchany filtr cząstek stałych DPF/FAP – to jeden z najczęstszych problemów, z jakim spotykają się właściciele samochodów z silnikami diesla. Jakie są objawy zapchanego filtra cząstek stałych DPF/FAP? Jak udrożnić i jak przywrócić sprawność filtrowi cząstek stałych DPF/FAP?

GettyImages-1031070158.jpg

Filtr cząstek stałych DPF (tzw. suchy) to jeden z najbardziej kłopotliwych podzespołów, jakie można znaleźć we współczesnych samochodach. Kierowcy często nazywają go przekleństwem współczesnych samochodów z silnikami diesla. Powodem jest to, że filtr cząstek stałych się zapycha. Jest to również bardzo droga część. Jej wymiana kosztuje co najmniej kilka tysięcy złotych, a czasami dużo więcej. Teoretycznie filtry cząstek stałych FAP powinny zapychać się rzadziej. Dlaczego? Nazywa się je mokrymi. To wszystko przez to, że specjalny układ dawkuje do nich płyn kataliczny, który obniża temperaturę samozapłonu zgromadzonej w filtrze sadzy. Dzięki temu może ona się wypalać w niższych temperaturach spalin, czyli, w praktyce, przy niższych prędkościach jazdy (np. podczas eksploatacji auta w mieście). Teoria teorią, w praktyce filtry FAP również ulegają zapchaniu.

W najbliższych latach sytuacja może się skomplikować bardziej. Wszystko przez to, że filtry cząstek stałych są od kilku lat montowane także w silnikach benzynowych (GPF – Gasoline Particulate Filter). Pełnią one dokładnie tą samą rolę, co w silnikach diesla. Różnica polega na tym, że przy filtrach GPF nie stosuje się procesów regeneracji aktywnej, uruchamianej przez sterownik silnika. Jest to niepotrzebne, ze względu na to, że rdzeń filtra rozgrzewa się do 600 st. Celsjusza już przy prędkości obrotowej silnika o wartości ok. 2500 obr./min.  To w zupełności wystarcza do wypalenia zalegającej w filtrze sadzy, bez konieczności dokonywania dodatkowego wtrysku paliwa. Nie oznacza to jednak, że filtr GPF nie ulegnie zapchaniu. Powodem może być stosowanie nieodpowiedniego oleju silnikowego, który będzie generował popiół, gdy ulegnie spaleniu po zetknięciu z niektórymi, gorącymi częściami silnika.

O filtrach cząstek stałych mówi się przede wszystkim źle, biorąc pod uwagę jedynie aspekty ich awaryjności. Trzeba jednak pamiętać o tym, że filtry stałe zatrzymują sadzę, będącą efektem ubocznym procesów spalania paliwa. Widać to gołym okiem. Współczesne diesle, z filtrami cząstek stałych, nie emitują czarnego dymu, charakterystycznego dla starych „ropniaków”. Oczywiście, za wyjątkiem aut, które mają niesprawny układ wtryskowy. Auto z filtrem cząstek stałych emituje 80 – 85% mniej sadzy od samochodu bez filtra cząstek stałych.

Zapchany filtr cząstek stałych – jakie są objawy?

Po czym można rozpoznać, że w samochodzie doszło do zapchania filtra cząstek stałych?

  • Na desce rozdzielczej zapala się kontrolka DPF;
  • Wyczuwalna jest wyraźna utrata mocy przez silnik samochodu;
  • Samochód ma ograniczone osiągi – na skutek utraty mocy i przejścia jednostki napędowej w tryb awaryjny.

Dlaczego filtr cząstek stałych się zapycha?

Filtr cząstek stałych to metalowa puszka, w której znajduje się ceramiczny korpus o skomplikowanej budowie. W tej strukturze znajdują się równoległe kanaliki, które są zatkane, albo od strony silnika, albo od strony tłumika. Ścianki kanalików są porowate, wykonane z platyny i węglika krzemu. W ściankach znajdują się otworki o określonej średnicy. Zatrzymują one cząsteczki sadzy o określonej wielkości (przekroju).

Jak wypalana jest zebrana sadza? Podczas jazdy z większą prędkością, spaliny rozgrzewają się do bardzo wysokiej temperatury – np. 600 stopni Celsjusza. Taka temperatura w zupełności wystarcza, aby wypalić zalegające cząsteczki sadzy. To tak zwany wypalanie pasywne.

Jeśli doszło do zapchania filtra, wychwyci to sterownik silnika, analizując dane z czujników ciśnienia i temperatury spalin, umieszczonych przed i za filtrem cząstek stałych. W takiej sytuacji sterownik silnika aktywuje wypalanie filtra (wypalanie aktywne). Rozpoczyna się dodatkowy wtrysk paliwa, zwiększane są obroty silnika, a dodatkowo sterownik może uruchomić jakiś układ (np. ogrzewanie szyby, albo wycieraczkę tylnej szyby). W samochodach z filtrem FAP, do filtra wtryskiwany jest płyn katalityczny (np. Eolys), który powoduje obniżenie temperatury samozapłonu sadzy, np. o 100 st. Celsjusza. To powoduje, że filtr (teoretycznie) powinien się oczyszczać już podczas jazdy z mniejszymi prędkościami.

W silniku benzynowym, jak wspomnieliśmy wcześniej, już przy 2500 obr./min. temperatura spalin osiąga wartość 600 st. Celsjusza. To sprawia, że cała sadza powinna zostać wypalona.

Dlaczego zatem filtry cząstek stałych się zapychają? Bo założenia konstruktorów nie zawsze sprawdzają się w praktyce. A do tego pojawiają się różnego rodzaju zaniedbania serwisowe.

Co wpływa na zapychanie się filtrów cząstek stałych?

  • Ciągła eksploatacja samochodu w mieście, na krótkich trasach;
  • Nie stosowanie specjalnych olejów silnikowych, niskopopiołowych, tzw. low saps;
  • Agresywna jazda i częste, gwałtowne przyspieszanie z niskich obrotów;
  • Awarie wtryskiwaczy (tzw. lejące wtryski);
  • Uszkodzone świece żarowe;
  • Uszkodzona turbosprężarka;
  • Uszkodzony przepływomierz powietrza;
  • Paliwo z dużą ilością siarki;
  • Nieterminowa wymiana filtra powietrza;

Należy pamiętać o tym, że filtry mokre, tzw. FAP, mają ograniczoną żywotność. Po pewnym czasie, określonym przez producenta samochodu, należy je wymienić na nowe. Filtry FAP są stosowane przede wszystkim w samochodach francuskich i w tych autach, w których montowano francuskie silniki, albo korzystano z francuskich rozwiązań (Dacia, Nissan itd.).

Filtry cząstek stałych DPF nie mają określonej żywotności i znów, teoretycznie, powinny służyć przez cały, przewidziany przez producenta, okres eksploatacji auta. Warto pamiętać, że producentowi samochodu nie zależy na tym, aby jego auto było eksploatowane przez 20 lat. Dlatego, według producenta, przewidywany okres eksploatacji auta może wynosić 7 lat i 250 tys. km przebiegu.

Trzeba pamiętać o tym, że przerwanie regeneracji aktywnej (tej, w której komputer inicjuje wypalanie sadzy wewnątrz filtra) może zakończyć się całkowitym uszkodzeniem DPF. Może dojść także do innych problemów technicznych, takich jak podwyższenie poziomu oleju silnikowego, na skutek rozrzedzenia go niespalonym paliwem (z dodatkowych dawek wtrysku). Wymaga to jak najszybszej wymiany oleju silnikowego.

Jak samodzielnie przywrócić sprawność filtrowi cząstek stałych?

  • Wyjazd za miasto, na trasę szybkiego ruchu

To podstawowa metoda, którą powinien wypróbować każdy kierowca, po zauważeniu zapchania filtra cząstek stałych. Najlepiej wyjechać na trasę szybkiego ruchu i pokonać kilkadziesiąt kilometrów z dużą prędkością (powyżej 70 – 80 km/h). W trakcie dynamicznej jazdy temperatura spalin wzrośnie, co powinno pozwolić na wypalenie zalegającej w filtrze sadzy.

  • Zastosowanie środka do czyszczenia filtra DPF, dodawanego do paliwa

Środek do czyszczenia DPF, dodawany bezpośrednio do baku, kosztuje ok. 20 złotych. Opakowanie wystarcza na 60 litrów paliwa. Producent informuje o tym, że środek powinien udrożnić zapchany filtr DPF. Najczęściej jednak taki środek pomaga w ochronie filtra przed zapchaniem, gdy regularnie dodaje się go do paliwa.

  • Zastosowanie środka do czyszczenia filtra DPF, dodawanego bezpośrednio do filtra cząstek stałych

W przypadku środka tego typu należy zdemontować czujnik ciśnienia spalin albo czujnik temperatury spalin, znajdujący się w układzie wydechowym, przed filtrem cząstek stałych. Niezbędny jest kanał w garażu, aby uzyskać dostęp do czujników od spodu auta. Demontaż należy przeprowadzić przy zimnym silniku (ryzyko oparzenia). Po zdemontowaniu czujnika, do otworu montażowego wprowadza się aplikator. To najczęściej długa, elastyczna rurka, połączona z preparatem w sprayu. Pozwala ona na wprowadzenie środka bezpośrednio do wnętrza filtra. Następnie należy zamontować czujnik na swoje miejsce i uruchomić silnik na wolnych obrotach, na kilkanaście minut. Producent środka zaleca, aby po zakończonym czyszczeniu przejechać ok. 30 minut poza miastem.

Powyższe procedury nie zawsze działają, w przypadku mocno zabrudzonych filtrów. Dlatego w przypadku dalszych problemów, należy zgłosić się do dobrze wyposażonego warsztatu samochodowego. Wystarczy kilka chwil, aby znaleźć taki warsztat na Motointegrator.com.

Profesjonalne czyszczenie filtra DPF – udrażnianie filtra w warsztacie

Profesjonaliści korzystają obecnie z kilku sposobów, które pozwalają przywrócić pełną sprawność filtra cząstek stałych. Stosuje się następujące rozwiązania:

  • Wypalanie serwisowe. Samochód jest podłączany pod komputer diagnostyczny. Silnik samochodu musi osiągnąć określone parametry (między innymi temperaturę), aby zainicjować proces wypalania. Metodę można stosować tylko raz, ze względu na to, że kolejne wypalanie serwisowe może skrócić żywotność filtra. W skrajnych przypadkach można doprowadzić do jego zapalenia albo wybuchu.
  • Demontaż filtra cząstek stałych i poddanie go regeneracji chemicznej. W tym przypadku wkład filtra moczony jest w roztworze środków chemicznych, które mają za zadanie rozpuszczenie sadzy. Proces trwa kilka godzin. Po jego zakończeniu filtr jest czyszczony za pomocą wody pod ciśnieniem (myjki ciśnieniowej). W przypadku tej metody istnieje zagrożenie, związane z możliwością uszkodzenia wkładu ceramicznego filtra.
  • Demontaż filtra cząstek stałych i poddanie go czyszczeniu wodą pod ciśnieniem, w specjalnej maszynie. Następnie, po zakończonym czyszczeniu, filtr jest kierowany do suszarni. W przypadku tej metody może dojść do wypłukania metali szlachetnych z kanalików, co może utrudnić w przyszłości procesy regeneracji filtra. Trzeba również pamiętać o tym, aby przed montażem filtr był w stu procentach suchy. Niewielkie ilości wilgoci mogą spowodować, że do kanalików filtra sadza będzie się wręcz kleić.
  • Demontaż filtra cząstek stałych i wypalanie go w piecu indukcyjnym. Proces wypalania wkładu filtra cząstek stałych trwa co najmniej kilka godzin i jest przeprowadzany w wysokiej temperaturze (ok. 600 stopni). Po zakończonym wypalaniu, filtr jest testowany. Jeśli nie został w pełni wyczyszczony, wraca do pieca na ponowne wypalanie. To najbardziej bezpieczna metoda, albowiem filtr jest wypalany w temperaturze, do jakiej został przystosowany fabrycznie (temperatura spalin przy jeździe z dużą prędkością).

Regeneracja filtra cząstek stałych to najlepszy sposób na przywrócenie mu sprawności. Regeneracja w profesjonalnym warsztacie kosztuje ułamek ceny nowego filtra cząstek stałych.

Wycinanie filtra cząstek stałych DPF w obecnych czasach jest bezcelowe. Trzeba pamiętać o kontrolach emisji spalin w trakcie corocznych przeglądów technicznych, a także o zapowiadanych karach za brak filtra DPF.

Jeśli w Twoim samochodzie doszło do zapchania filtra cząstek stałych – znajdź profesjonalny serwis na Motointegrator.com. Nasi specjaliści wybiorą odpowiednią metodę czyszczenia filtra cząstek stałych i przywrócą mu sprawność. Pamiętaj, że Twój filtr cząstek stałych chroni środowisko i ludzi przed negatywnym działaniem sadzy.

Artykuły powiązane