Płyn hamulcowy zalicza się do najważniejszych płynów eksploatacyjnych, stosowanych w samochodzie. Jego poziom i jakość mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo jazdy. Wielu kierowców niestety o tym zapomina. W tym artykule przedstawimy pięć sygnałów, które świadczą o tym, że płyn należy jak najszybciej wymienić. Sprawdzimy również, jaka jest cena wymiany płynu hamulcowego i gdzie warto ją przeprowadzić.


Na początek kilka informacji podstawowych, które pozwolą zrozumieć, dlaczego odpowiedni poziom oraz jakość płynu hamulcowego mają tak wielki wpływ na bezpieczeństwo jazdy. Płyn hamulcowy, wykorzystywany w hydraulicznym układzie hamulcowym samochodu osobowego, przenosi ciśnienie o mocy od 3,6 do 10 MPa (w zależności od typu auta i rodzaju układu), generowane przez pompę hamulcową i układ zwiększający siłę hamowania bezpośrednio na elementy robocze.

W typowym, najpopularniejszym obecnie, tarczowym układzie hamulcowym czyli takim, w którym elementami roboczymi są tarcze hamulcowe i klocki hamulcowe, płyn naciska na tłoczki hamulcowe, zamontowane w zaciskach hamulcowych. To z kolei pozwala na dociskanie powierzchni roboczych klocków hamulcowych do powierzchni roboczych tarcz hamulcowych.  Im większe ciśnienie płynu hamulcowego, generowane przez pompę i układ wspomagania nagłego hamowania, tym większy nacisk płynu na tłoczek, a co za tym idzie, większa siła hamowania.


Dlaczego należy pamiętać o sprawdzaniu płynu hamulcowego? 


Zbyt mała ilość płynu w układzie, powodowana przez wycieki albo pęknięcie przewodu hamulcowego, zmniejsza lub całkowicie eliminuje możliwość zatrzymania auta (tzw. miękki pedał hamulca). Dlatego tak ważna jest stała kontrola jego poziomu (zbiorniczek znajduje się pod maską, poziom płynu powinien zawierać się pomiędzy min i max) a także sprawdzanie, czy nie dochodzi do wycieków z elastycznych przewodów hamulcowych.

Płyn hamulcowy ma wady - starzeje się i chłonie wodę.  Płyn traci właściwości antykorozyjne, co wywołuje rdzewienie tłoczków w zaciskach hamulcowych jak i innych, ważnych części układu. Płyn hamulcowy chłonie wodę przez gumowe (elastyczne) końcówki przewodów hamulcowych (przy kołach). Płyn o zawartości wody do 1% ma jeszcze bardzo dobre właściwości, a temperatura jego wrzenia przekracza 185 ℃ (obecnie nowoczesne płyny wytrzymują nawet 230 ℃). Zawartość wody do 2% obniża temperaturę wrzenia płynu o ok. 20 ℃, co znacznie zmniejsza skuteczność hamowania. Zawartość wody powyżej 3% objętości płynu kwalifikuje go do natychmiastowej wymiany. Po otwarciu hermetycznego opakowania z płynem hamulcowym należy go od razu wlać do układu. Jeśli opakowanie pozostanie otwarte – nadaje się do wyrzucenia.

Jakość płynu hamulcowego można bardzo łatwo sprawdzić przy pomocy elektronicznego testera, którego końcówki zanurza się w zbiorniczku.


Jak wymienić płyn hamulcowy?


Pierwszą rzeczą, którą trzeba zrobić, to sprawdzić, jaki rodzaj płynu hamulcowego jest zalecany przez producenta (DOT3, DOT4, wiele firm ma też dodatkowe specyfikacje, charakterystyczne dla określonych marek aut), jak również, jaka ilość jest potrzebna (np. 1 l).

Płyn hamulcowy musi być świeży. Nie powinien mieć więcej, niż kilka lat. Opakowanie musi być hermetycznie zamknięte – nie tylko za pomocą zakrętki, ale i dodatkowego, aluminiowego albo innego zabezpieczenia. Nie wolno też mieszać różnych płynów.

Nie ma problemu, aby samodzielnie kupić płyn hamulcowy. Wymiana płynu hamulcowego jednak powinna zostać przeprowadzona w warsztacie. Dlaczego? Bo cały układ trzeba poddać odpowietrzeniu, które ma bezpośredni wpływ na skuteczność hamowania. Podczas wymiany płynu trzeba zdjąć wszystkie koła. Można to zrobić bez problemu, gdy auto jest na podnośniku hydraulicznym w warsztacie. Nie da się tego zrobić w czasie samodzielnej wymiany w garażu. Poza tym mechanicy w czasie wymiany płynu hamulcowego dokonują sprawdzenia szczelności układu, sprawdzą stan stałych i elastycznych przewodów hamulcowych, a także tarcz, klocków i bębnów hamulcowych.

W przypadku nowoczesnych aut z zaawansowanymi systemami hamowania, jak również wielu pojazdów klasy premium, w trakcie wymiany płynu hamulcowego koniecznie jest podpięcie pojazdu pod komputer diagnostyczny z odpowiednim oprogramowaniem. W większości przypadków nie da się tego załatwić testerem za kilkadziesiąt złotych. Wlanie zbyt dużej ilości płynu hamulcowego w pojazdach, wyposażonych w system antypoślizgowy ESP jest odczytywanie jako awaria układu hamulcowego. System unieruchamia wówczas auto.


Koszt wymiany płynu hamulcowego


Poniżej podajemy adresy warsztatów, w których prowadzona jest wymiana płynu hamulcowego. Cena za taką usługę to od 40 do 100 zł, w zależności od typu auta, ilości płynu i tego, czy dokonujemy samej wymiany, czy też korzystamy z płynu sprzedawanego przez warsztat.

Ile kosztuje płyn hamulcowy? Od 10 zł za litr, w przypadku najtańszych do ok. 100 zł za litr, w przypadku najlepszych produktów markowych. Średnio – ok. 30 zł za litr.

Teraz spójrzmy na to, w jakich sytuacjach płyn hamulcowy wymaga szybkiej wymiany


5 sygnałów, świadczących o konieczności jak najszybszej wymiany płynu hamulcowego 


Niska skuteczność hamowania, pomimo odpowiedniej ilości płynu w układzie.
Zmniejszająca się wraz z pokonywanym dystansem (im bardziej rozgrzane hamulce, tym mniejsza skuteczność hamowania). Najprawdopodobniej powodem awarii jest zawilgocenie płynu (zawiera on więcej niż 3% wody), co krytycznie obniża jego punkt wrzenia. Pamiętajmy, że powodem niskiej skuteczności hamowania może być awaria pompy hamulcowej.

Korozja układu hamulcowego, pojawiająca się na zaciskach hamulcowych, na zamontowanych w nich tłoczkach, a często atakująca też pompę hamulcową. Jest ona oznaką, że płyn jest zawilgocony i utracił swoje właściwości antykorozyjne. W takich sytuacjach dochodzi często do blokowania się zardzewiałych tłoczków w zaciskach hamulcowych, które nie mogą się cofnąć na swoje właściwe miejsce po zakończeniu hamowania. Powoduje to nie tylko niszczenie zacisków, ale i przyspieszone i nierównomierne zużycie klocków i tarcz, zwiększone zużycie paliwa oraz ściąganie w jedną stronę w czasie hamowania. Płyn hamulcowy nie ma nic wspólnego z korozją, atakującą tarcze hamulcowe.

Upłynięcie terminu ważności płynu hamulcowego. Płyn powinno się wymieniać co dwa lata. Płyn hamulcowy należy od razu wymienić przy zakupie auta używanego.

Wymiana elementów układu hamulcowego, takich jak pompa hamulcowa, zaciski hamulcowe, przewody stałe albo elastyczne przewody hamulcowe (elastyczne końcówki przewodów hamulcowych). Przy ich montażu zawsze należy wlać nowy płyn do układu.

Widoczne zanieczyszczeniaw zbiorniczku płynu hamulcowego, dolanie przez pomyłkę innego płynu do zbiorniczka, pęknięcie zbiorniczka, stwierdzenie w czasie pomiaru, że płyn ma ponad 3% wody w składzie.

Wymianę płynu warto też połączyć z typową wymianą elementów eksploatacyjnych układu hamulcowego. Na przykład warto wymienić płyn w czasie montażu nowych klocków hamulcowych, albo nowych klocków i tarcz hamulcowych.


Podsumowując – kierowca powinien pamiętać o tym, aby:

  • płyn hamulcowy wymieniać co dwa lata (lub co 60 tys. km przebiegu, jeśli auto jest bardzo intensywnie eksploatowane i taki przebieg jest osiągany w czasie krótszym niż dwa lata)
  • dobierać płyn zgodnie z zaleceniami producenta samochodu
  • stosować tylko płyn, który był hermetycznie zamknięty i nie ma więcej, niż kilka lat
  • dokonywać wymiany płynu w warsztacie, łącząc ją z kontrolą sprawności innych elementów (np. sprawdzeniem grubości tarcz i klocków)
  • kontrolować poziom płynu.

Takie postępowanie zwiększy bezpieczeństwo jazdy i ochroni elementy układu przed przedwczesnym zużyciem.

Artykuły powiązane