Opony

Wysokość bieżnika opony – zimą wskaźnik o podwójnej wartości

Montaż opon zimowych, wymiana płynu do spryskiwaczy na zimowy, kontrola stanu akumulatora i zakup nowej skrobaczki do szyb. To podstawowe czynności, które wykonuje przeciętny kierowca przed zimą. W przypadku opon najważniejszym parametrem dla większości zmotoryzowanych jest wysokość bieżnika. Jaką rolę pełni bieżnik w oponie samochodu? Dlaczego jego wysokość ma tak wielki wpływ na bezpieczeństwo jazdy? Jaka wysokość bieżnika jest wymagana przez prawo? Jak zmierzyć wysokość bieżnika?

shutterstock_414562825-2.jpg

W każdym kraju europejskim obowiązują przepisy, które regulują minimalną wysokość bieżnika w oponach. Jeśli jest ona niższa od ustalonej, Policja w trakcie kontroli drogowej ma prawo zatrzymać dowód rejestracyjny auta. Do tego ma również prawo nałożyć na kierowcę mandat w wysokości do 500 zł. A to nie wszystkie wydatki. Żeby odzyskać dowód rejestracyjny, kierowca musi zakupić nowe opony, zamontować je, a następnie zgłosić się do wybranej Stacji Kontroli Pojazdów i przejść płatny przegląd. Dopiero po otrzymaniu zaświadczenia z SKP, potwierdzającego, że auto ma sprawne opony, można udać się do Wydziału Komunikacji po zwrot dowodu.

Co mówi prawo w poszczególnych krajach europejskich?

  • W Polsce minimalna wysokość bieżnika to 1,6 mm;
  • Podobnie wartość obowiązuje w większości krajów europejskich – w Niemczech, Francji, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Hiszpanii, Irlandii, Słowacji, Węgrzech, Danii i Szwajcarii;
  • W krajach Skandynawskich oraz na Łotwie i Estonii oraz w Słowenii minimalna wysokość bieżnika to 3 mm;
  • W Czechach, Austrii, Chorwacji, Serbii, Litwie, a także w Rosji i na Białorusi minimalna wysokość bieżnika to 4 mm;
  • Na koniec zaskoczenie. Na Ukrainie minimalna wysokość bieżnika to 6 mm.

Wiemy już, co mówi prawo. A co mówią specjaliści? Zdaniem producentów opon i wielu ekspertów z dziedziny motoryzacji, graniczna wartość bieżnika opon zimowych i wielosezonowych to 4 milimetry. Jeśli jest niższa, opona nie zapewnia bezpieczeństwa.

Wielu kierowców kompletnie ignoruje takie informacje, twierdząc wręcz, że to spisek producentów opon, mający na celu zwiększenie sprzedaży ogumienia. Czy tak jest naprawdę?

Spójrzmy na wynik testów, przeprowadzonych przez jeden z popularnych magazynów motoryzacyjnych.

Jak wyglądała droga hamowania na mokrej nawierzchni, przy prędkości 100 km/h, w zależności od tego, jak wysoki był bieżnik opony?

  • 7 mm – droga hamowania 65 m;
  • 5 mm – droga hamowania 69 m;
  • 4 mm – droga hamowania 70,3 m;
  • 3 mm – droga hamowania 76 m.

Jak wyglądała droga hamowania na śniegu, przy prędkości 100 km/h, w zależności od wysokości bieżnika?

  • 7 mm – droga hamowania 123 m;
  • 5 mm – droga hamowania 127 m;
  • 4 mm – droga hamowania 132 m;
  • 3 mm – droga hamowania 141 m.

Z przykładu wyraźnie widać, jak bardzo zwiększa się droga hamowania przy coraz niższym bieżniku. Te kilka – kilkanaście dodatkowych metrów może oznaczać zdrowie i życie dla nas i innych użytkowników dróg.

Jaką rolę pełni bieżnik w oponie samochodu? 

Opona samochodowa składa się z dwóch zasadniczych części: konstrukcji nośnej oraz bieżnika.

Bieżnik pokrywa czoło opony. Jest to zewnętrzna część opony, która styka się z nawierzchnią drogi. Bieżnik to nic innego, jak pokrywa gumowa o określonej wysokości i rzeźbie, wykonana przede wszystkim z kauczuku syntetycznego i naturalnego, uszlachetnionych różnymi dodatkami. Mogą to być oleje, elastomery, krzemionka i wiele innych, zależnych od klasy opon i producenta.


Jakie zadania musi wykonywać bieżnik opony?

  • Przede wszystkim musi zapewnić optymalną przyczepność w każdych warunkach, na suchej, mokrej i sypkiej nawierzchni, przy każdej prędkości jazdy:
  • Bieżnik przenosi siłę napędową oraz siłę hamowania;
  • Bieżnik musi również umożliwić stateczność i możliwość kierowania autem;
  • Od materiału, z jakiego został wykonany bieżnik, zależy trwałość opony;
  • Od bieżnika zależą też opory toczenia (im mniejsze, tym niższe zużycie paliwa) oraz komfort jazdy (dotyczy to poziomu hałasu, generowanego przez oponę).

Czym różni się opona zimowa i wielosezonowa od opony letniej? Po pierwsze kształtem bieżnika. Dobiera się taki, który zapewni najlepszą przyczepność w trakcie zimy, kiedy kierowca jest narażony na jazdę po mokrej, zmrożonej lub pokrytej śniegiem nawierzchni;

Po drugie, składem mieszanki gumowej, z jakiej wykonany jest bieżnik, a także bark i częściowo boki opony. Mieszanka taka przy minusowych temperaturach nie może twardnieć. Guma na oponie nie ma jednolitego składu. Bieżnik wykonany jest z bardziej miękkiej mieszanki, a boki i bark opony – z bardziej twardej.

Jakie elementy wchodzą w skład bieżnika?

  • Występy bieżnika (bloki, klocki) – mogą mieć kształt prostokątów, rombów, mogą mieć zaokrąglone narożniki – wszystko zależy od modelu opony i jej przeznaczenia.

Występy bieżnika pośrodku opony mają najczęściej kształt zbliżony do kwadratu, a rozmieszczone na krańcach bieżnika i zachodzące na bark opony – prostokąta. 

  • Żebro – umieszczone na całym obwodzie koła. Składa się z występów bieżnika tej samej wielkości i kształtu. W oponie zimowej żebro jest albo pocięte albo postrzępione.
  • Lamele – miniaturowe szczeliny w każdym z występów bieżnika, w kształcie łuku. W oponach zimowych jest ich bardzo dużo. Zapobiegają poślizgom i ułatwiają hamowanie.
  • Rowki wzdłużne/obwodowe – biegną przez cały obwód opony, w zależności od rodzaju opony, mają różny kształt i głębokość. Dbają o sterowność i drogę hamowania.
  • Rowki poprzeczne – odprowadzają wodę spod kół. Opony zimowe posiadają więcej rowków od letnich, aby zapewnić lepszą przyczepność na mokrej nawierzchni.

Przez wiele lat produkowano opony z bieżnikiem symetrycznym. Po każdej stronie opony miał on taki sam kształt. Obecnie to się zmieniło. Wiele opon wykorzystuje nowe rozwiązania techniczne, dzięki którym zapewniają większą przyczepność do podłoża w warunkach zimowych.


Opony zimowe i wielosezonowe mogą posiadać takie bieżniki, jak:

  • Bieżnik kierunkowy – w tym przypadku opona posiada oznaczenie ROTATION, które za pomocą strzałki określa kierunek toczenia opony przy jeździe do przodu;
  • Bieżnik asymetryczny – opona ma inny kształt bieżnika po stronie wewnętrznej i zewnętrznej. Na przykład strona zewnętrzna jest tak ukształtowana, aby jak najskuteczniej usuwać na zewnątrz wodę;
  • Bieżnik asymetryczny kierunkowy – połączenie obydwu rozwiązań, celem zapewnienia najlepszych warunków do jazdy. Opona posiada oznaczenia kierunku toczenia i stron (zewnętrzna i wewnętrzna).

Aby bieżnik opony zimowej lub wielosezonowej mógł pracować w odpowiedni sposób, konieczne jest jej właściwe zamontowanie, zgodne z oznaczeniami na boku opony. Równie ważny jest dobór rozmiaru opon, który musi być zgodny z zaleceniami producenta samochodu. Trzeba też pamiętać o zapewnieniu odpowiedniego ciśnienia w ogumieniu.

Jak w praktyce zachowuje się opona, której bieżnik ma poniżej 4 mm wysokości? Wytarcie występów bieżnika (zwanych też klockami albo blokami) sprawia, że lamele nie są w stanie zapewnić odpowiedniej przyczepności. Rowki poprzeczne mają zbyt małą pojemność, aby mogły skutecznie odprowadzać wodę i błoto pośniegowe spod kół. A to oznacza zwiększa zagrożenie związane z wpadnięciem w poślizg.

Zaawansowane systemy bezpieczeństwa nie zadziałają w odpowiedni sposób, jeśli auto będzie mieć „łyse opony”. Dotyczy to każdego układu: podstawowego ABS, zaawansowanego ESP (zapobiegającego wpadnięciu w poślizg podsterowny i nadsterowny) czy systemu chroniącego przed zderzeniem (jak np. Front Assist).

Jak sprawdzić wysokość bieżnika w oponie?

Wysokość bieżnika powinno się zawsze zmierzyć przed sezonową wymianą opon. Jeśli bieżnik opony zimowej ma poniżej 4 mm, powinno się zakupić nowe opony. Fabrycznie nowe, nie bieżnikowane, ani tym bardziej używane. Jeśli kierowcy nie stać na komplet, to chociaż dwie, które – zawsze montuje się na tylnej osi (niezależnie od napędu).

Bieżnik musi być zużyty równomiernie. Nierównomierne zużycie bieżnika, albo jego wyząbkowanie świadczy o problemach, które trzeba wyeliminować.

Jak samodzielnie zmierzyć bieżnik w oponach zimowych? Pomiaru dokonuje się zawsze w środkowej części opony, najlepiej w połowie szerokości przekroju opony. Pomiaru dokonuje się w co najmniej trzech miejscach, które powinny być od siebie w miarę równo oddalone.

Pomiaru można dokonać:

  • Za pomocą miernika analogowego (ceny od 4 zł). Posiada on wysuwaną końcówkę, którą dociska się do bieżnika. Wynik pomiaru widoczny jest na analogowej skali;
  • Za pomocą miernika elektronicznego (ceny od 10 zł). W tym przypadku również dociska się do bieżnika opony końcówkę miernika. Można liczyć na większą precyzję pomiaru – z dokładnością do 0,1 mm;
  • Za pomocą centymetra, krótkiej linijki albo suwmiarki;
  • Przy pomocy monety dwuzłotowej – jeśli złota obwódka monety chowa się w bieżniku, możemy uznać, że bieżnik jest jeszcze wystarczająco wysoki.

Odpowiednio wysoki bieżnik opony to podstawa bezpiecznej jazdy. Nie trzeba kupować najdroższych i najlepszych opon. Ogumienie z klasy ekonomicznej również oferuje całkiem niezłe parametry. Na jeszcze większe oszczędności pozwala stosowanie ogumienia wielosezonowego.

Pomiaru wysokości bieżnika a także kontroli stanu opon można również dokonać u mechanika. Nawet, jeśli kierowca posiada opony zimowe na felgach, wymiana powinna zostać przeprowadzona przez wulkanizatora. Dlaczego? Koła muszą zostać wyważone. W przeciwnym razie będą powodować przyspieszone zużycie układu kierowniczego. Śruby mocujące koła muszą zostać dokręcone z odpowiednią siłą za pomocą klucza dynamometrycznego. Samodzielna wymiana jest mozolna, albowiem wiąże się z koniecznością przekładania podnośnika pod każde koło auta. Po montażu nowych opon zawsze trzeba ustawić geometrię zawieszenia.

Wizytę u wulkanizatora można umówić w ciągu kilku chwil na Motointegrator.com

Artykuły powiązane