Eksploatacja

Awaria rozrusznika – typowe przypadki. Objawy i przyczyny usterek, gdy rozrusznik nie kręci, nie reaguje lub nie odpala

Rozrusznik odpowiada za odpalenie silnika, a więc poznaj objawy awarii rozrusznika. Podajemy typowe przypadki usterek – jakie są oznaki i co jest przyczyną. Co jeżeli rozrusznik kręci, ale nie odpala? Co zrobić, gdy rozrusznik nie obraca wałem korbowym? Co jest powodem, że rozrusznik szarpie lub hałasuje? Podpowiadamy, jak sprawdzić rozrusznik, aby nie dać się zaskoczyć usterkom.

W artykule przeczytasz:

  1. Co to jest i jak działa rozrusznik?
  2. Jakie są objawy zepsutego rozrusznika? Awarie elektryczne i mechaniczne
  3. Awarie rozrusznika – typowe przypadki
  4. Rozrusznik nie kręci po przekręceniu kluczyka
  5. Rozrusznik nie reaguje, ale słychać metaliczny odgłos
  6. Rozrusznik działa, ale nie obraca wałem korbowym
  7. Rozrusznik kręci zbyt wolno
  8. Rozrusznik szarpie, hałasuje, terkocze
  9. Rozrusznik nie chce się wyłączyć
  10. Jak sprawdzić rozrusznik? Diagnostyka rozrusznika


Gdy pojawiają się kłopoty z uruchomieniem silnika
, pierwszym podejrzanym jest akumulator. I słusznie, ale trzeba pamiętać, że nie zawsze jednak jest to jego wina. Problemy mogą zostać sprokurowane także niewłaściwą pracą rozrusznika. Ponieważ w czasie eksploatacji jest on wielokrotnie poddawany wysokim obciążeniom, nie ma co się dziwić, że w końcu może odmówić posłuszeństwa.

Co to jest i jak działa rozrusznik?

Rozrusznik w samochodzie pobiera dużą dawkę elektryczną i nadaję odpowiednią prędkość obrotową wałowi korbowemu. Wtedy silnik spalinowy może zacząć samodzielnie pracować.

Dopóki silniki spalinowe nie ustąpią całkowicie miejsca napędom hybrydowym oraz elektrycznym, dopóty ważną rolę w układzie zapłonowym będzie pełnił rozrusznik. We współczesnych samochodach stosuje się rozruszniki elektryczne, napędzane silnikiem prądu stałego pobieranym z akumulatora. Podczas uruchamiania silnika, zadaniem rozrusznika jest nadanie odpowiedniej prędkości obrotowej wałowi korbowemu silnika, przy której silnik spalinowy będzie mógł zacząć samodzielnie pracować.

Warto pamiętać, że rozrusznik pobiera z akumulatora duże dawki energii elektrycznej (200-600 A) w krótkim okresie. Dlatego też do odpowiedniej pracy rozrusznika niezbędny jest sprawny akumulator. Jednocześnie jednak, niewłaściwa praca rozrusznika może przyczynić się do częściowego rozładowania, a nawet uszkodzenia akumulatora.

Jakie są objawy zepsutego rozrusznika? Awarie elektryczne i mechaniczne

Standardowe awarie układu rozruchowego dzielą się na dwie grupy - usterki elektryczne i mechaniczne. Nie wszystkie usterki da się odpowiednio wcześnie zdiagnozować i im zapobiec. Czasem czuć i słychać objawy awarii podczas uruchamiania silnika, a czasem awarie rozrusznika są niespodziewane.

Awarie rozrusznika – typowe przypadki:

  • Rozrusznik nie kręci po przekręceniu kluczyka
  • Rozrusznik nie reaguje, ale słychać metaliczny odgłos
  • Rozrusznik działa, ale nie obraca wałem korbowym
  • Rozrusznik kręci zbyt wolno
  • Rozrusznik szarpie, hałasuje, terkocze
  • Rozrusznik nie chce się wyłączyć

Rozrusznik nie kręci po przekręceniu kluczyka

Jeżeli rozrusznik nie reaguje po przekręceniu kluczyka, winny pewnie jest zupełnie rozładowany akumulator. Dalej może być przewód rozrusznika, styki lub stacyjka, a może bezpieczniki.

Typową usterką jest brak jakiejkolwiek reakcji po przekręceniu kluczyka w stacyjce bądź naciśnięciu przycisku startera. W takim przypadku, zwłaszcza gdy po przekręceniu kluczyka załączają się i gasną kontrolki, powinniśmy zacząć poszukiwania przyczyny braku reakcji w akumulatorze.Musimy sprawdzić czy nie jest przypadkiem nadmiernie rozładowany. Jeśli poziom jego naładowania jest odpowiedni, wówczas pod lupę powinniśmy wziąć główny przewód do rozrusznika - czy nie jest przerwany i czy jest w pełni zaizolowany. Przy okazji warto przyjrzeć się wszystkim stykom i podłączeniom w układzie rozruchowym. Zdarza się bowiem, że uszkodzeniu ulega stacyjka lub jej przewód. Jeżeli jednak i te elementy są sprawne – prawdopodobnie mamy do czynienia z uszkodzeniem uzwojeń elektromagnetycznego wyłącznika (wadliwa współpraca z jego rdzeniem).

Rozrusznik nie reaguje, ale słychać metaliczny odgłos

Jeżeli rozrusznik nie reaguje, ale coś metalicznie klika, może to być to objaw rozładowanego akumulatora, a także usterki elektromagnesu lub styków włącznika. Należy zrobić zwarcie na śrubach…

Równie częstym przykładem jest sytuacja, gdy rozrusznik się nie kręci, ale słychać pojedynczy, metaliczny dźwięk bądź serię takich odgłosów. Tu teoretycznie winowajcą może być też częściowo rozładowany akumulator, jednak bardziej prawdopodobny jest niewłaściwie działający elektromagnes.Może on wciągać rdzeń, wypychając jednocześnie zespół sprzęgający z zębnikiem za pomocą widełek. Zębnik uderza o wieniec koła zamachowego, wydając charakterystyczny stuk. W tym przypadku źródłem usterki mogą być uszkodzone styki włącznika elektromagnetycznego, które nie zamykają obwodu elektrycznego. Aby potwierdzić tę usterkę, można wykonać krótkie doświadczenie. Należy spowodować zwarcie, łącząc ze sobą np. dwie śruby.

Jeżeli to nie spowoduje uruchomienia rozrusznika, to główną przyczyną jest zazwyczaj brak styku szczotek z komutatorem czy też zużyte szczotki.Jeśli okaże się, że szczotki i komutator są sprawne, wówczas usterka może dotyczyć uzwojenia wirnika lub stojana.

Rozrusznik działa, ale nie obraca wałem korbowym

Słychać pracujący rozrusznik, ale nie kręci on wałem korbowym – pewnie to usterka zębnika na połączeniu z kołem zamachowym. Lub uszkodzenie widełek układu sprzęgającego. Albo wyłamane zęby bendiksu.

Zdarzają się również takie sytuacje, gdy słychać pracujący rozrusznik, ale nie jest on w stanie obrócić wałem korbowym, a tym samym nie dochodzi do uruchomienia silnika. Najczęstszym winowajcą przy tego typu sytuacjach jest uszkodzony mechanizm sprzęgający(zębnik nie zazębia się z kołem zamachowym), który łączy koło zamachowe z wirnikiem lub przekładnią. Może być to także spowodowane uszkodzonymi widełkami, których rola sprowadza się do połączenia układu sprzęgającego z wieńcem koła zamachowego. Rzadziej przyczyną będą wyłamane zęby bądź usterka jednokierunkowego sprzęgła uruchamiającego koło zębate (bendiksu).

Rozrusznik kręci zbyt wolno

Zbyt mała prędkość rozrusznika może być spowodowana korozją połączeń, np. klem. Albo problem w obwodzie wirnika lub zużycie tulej – jeżeli rozrusznik pracuje głośno. W zimie problemem może być gęsty olej w silniku.

Innym przypadkiem awarii jest zbyt mała prędkość obrotowa rozrusznika. Tu również wina może leżeć po stronie akumulatora, przewodów bądź ich połączeń.Jakakolwiek wada we wcześniej wymienionych elementach powoduje problem w przepływie prądu do rozrusznika, czego efektem jest zmniejszenie prędkości obrotowej. Warto nie tylko sprawdzić przewody, ale również przeczyścić klemy, gdyż to z ich powodu prąd może „uciekać".

W przypadku, gdy wszystkie te elementy są sprawne, przyczyną mogą być przerwy w równoległym obwodzie elektrycznym wirnika bądź stojana. Zdarzają się również sytuacje, gdy nadmiernemu zużyciu ulegają tuleje na wirniku, czego przyczyną jest ocieranie się go o elementy stojana, co jednocześnie skutkuje bardzo głośną pracą rozrusznika. Przyczyną takiego stanu rzeczy mogą być również zużyte szczotki lub uszkodzony wirnik, a także awaria silnika rozrusznika.

Zimową porą, przy niskich temperaturach, mogą wystąpić problemy z brakiem dostatecznej ilości prądu. Jednak większym zagrożeniem może się okazać stosowanie olejów silnikowych o nadmiernej lepkości. Np. 10W zamiast 5W, co znacząco zwiększa wewnętrzne opory w samym silniku.

Rozrusznik szarpie, hałasuje, terkocze

Turkotanie rozrusznika może oznaczać zużycie zębów sprzęgających, a nieregularne szarpanie może być efektem awarii zespołu sprzęgającego.

Może się zdarzyć również taka sytuacja, gdy rozrusznik po uruchomieniu łączy się z wieńcem koła zamachowego – lecz nim nie obraca (słyszalne charakterystyczne turkotanie). Wtedy mamy do czynienia z uszkodzonymi lub nadmiernie zużytymi zębami w zespole sprzęgającym lub zużytymi zębami na samym wieńcu koła zamachowego.W przypadku, gdy rozrusznik obraca kołem zamachowym w sposób nieregularny (charakterystyczne szarpanie) – awarii uległ najprawdopodobniej zespół sprzęgający.

Rozrusznik nie chce się wyłączyć

Kluczyk w stacyjne wraca, a rozrusznik wciąż pracuje? Może to awaria zakleszczonego zębnika lub zużyta tuleja blokująca cofanie zespołu. Mogą to być nadpalone styki elektromagnesu powodujące zwarcie.

Występują również przypadki, kiedy po uruchomieniu silnika i przekręceniu kluczyka w stacyjce z pozycji III na II – rozrusznik dalej pracuje. Nie musi to być koniecznie wina stacyjki. Powodem tego może być zakleszczający się zębnik zespołu sprzęgającego na zębatym wieńcu koła zamachowego. Bywają sytuacje, kiedy tuleja w zespole sprzęgającym ulega zniszczeniu i blokuje cofanie się całego zespołu. Częstym przypadkiem są również nadpalone styki w elektromagnesie, które po próbie odłączenia rozrusznika pozostają zwarte, uniemożliwiając zakończenie jego pracy.Jeżeli zaobserwujemy pierwsze symptomy problemów z rozruchem pojazdu – należy jak najszybciej naprawić rozrusznik.

Jak sprawdzić rozrusznik? Diagnostyka rozrusznika

Badanie rozrusznika zaczyna się w aucie, od oględzin i pomiarów elektrycznych. Po wymontowaniu rozrusznika można sprawdzić jego elementy, skontrolować szczotki oraz zweryfikować izolacje oraz rezystancje uzwojenia.

Badanie stanu technicznego rozrusznika i całego układu rozruchowego może być prowadzone bezpośrednio w aucie, podczas prób uruchomienia silnika, a także po jego wymontowaniu. Pierwszą metodę stosuje się zwykle jako czynność wstępną i służy ona do oceny charakteru ewentualnej awarii. Zwykle sprawdza się kolejne elementy układu, aż do zlokalizowania źródła usterki. Badanie obejmują oględziny zewnętrzne, sprawdzenie poprawności działania rozrusznika i ciągłości obwodu rozruchowego, pomiar napięcia zasilającego rozrusznik i spadków napięcia. Druga metoda, prowadzona już na stanowisku laboratoryjnym, polega na dokładnym sprawdzeniu poszczególnych elementów rozrusznika.

Kolejne metody diagnostyki zależą już od występujących objawów nieprawidłowej pracy rozrusznika. Niezbędna może okazać się kontrola stanu szczotek, komutatora rozrusznika oraz możliwość wystąpienia zwarcia uzwojeń, a także jakość izolacji wszelkich przewodów podłączonych do rozrusznika oraz akumulatora.

W przypadku szczegółowej diagnostyki, po wymontowaniu rozrusznika, konieczny może okazać się pomiar rezystencji uzwojeń wyłącznika, stan sprężyny powrotnej rdzenia elektromagnesu, a także możliwość swobodnego przemieszczania się rdzenia wewnątrz karkasu z cewkami.

Nawet najdrobniejsza usterka układu rozruchowego nie powinna zostać zlekceważona, gdyż jej konsekwencją może być brak możliwości uruchomienia samochodu. Warto też mieć na uwadze, że drobne problemy z rozrusznikiem w okresie wiosenno-letnim mogą się nasilić wraz z nastaniem większych mrozów.

Jeżeli zauważyłeś pierwsze problemy z rozrusznikiem, nie czekaj na jego awarię. Tutaj sprawdzisz cenniki warsztatów samochodowych w Twojej okolicy.

Artykuły powiązane