Eksploatacja

Co to płukanie silnika i kiedy płukanka silnika to dobry pomysł?

Utrzymanie silnika w czystości to jedna z najważniejszych czynności, która przedłuża jego żywotność oraz zapobiega usterkom. Nie chodzi jednak o mycie silnika z zewnątrz – to zbędne. Znacznie ważniejsze jest regularne oczyszczenia wnętrza silnika. Sposobem na to jest płukanie silnika specjalnym preparatem. O czym pamiętać robiąc płukankę silnika? 

plukanie-silnika-glowne

Spis treści:

1. Czym jest płukanie silnika?
2. Skąd bierze się nagar w silniku?
3. Czym grozi nagromadzenie nagaru w silniku?
3.1. Nieprawidłowy zapłon mieszanki
3.2. Podparcie zaworów
3.3. Pogorszone odprowadzanie ciepła
3.4. Zatkanie pierścieni tłokowych
3.5. Zmniejszenie średnicy kanałów olejowych
3.6. Zatarcie elementów silnika
3.7. Płukanka silnika a branie oleju
4. Płukanka silnika – składniki aktywne preparatu do płukania silnika

5. Czy warto robić płukankę silnika?
6. Czy płukanka silnika Diesel lub benzynowego może uszkodzić mój samochód?
7. Samodzielne płukanie silnika – o czym pamiętać robiąc płukankę silnika?

Czym jest płukanie silnika? 

Płukanka silnika (ang. engine flush) to nic innego, jak proces czyszczenia silnika, lub sam preparat do tego służący. Wlewa się go tuż przed wymianą oleju, aby rozpuścić szlam i nagar zgromadzony w silniku, a także lepiej usunąć stary olej silnikowy. Ma kontakt ze wszystkimi elementami obmywanymi przez olej silnikowy, zatem jest w stanie dotrzeć nawet do głębokich zakamarków silnika. Dzięki zastosowaniu płukanki udaje się pozbyć z silnika znaczną część starego oleju, a świeżo wlany olej nie miesza się z tym zużytym, zatem zachowuje swoje właściwości na dłużej.

Najważniejszą rolę płukanki do silnika jest jednak ochrona elementów jednostki przed osadzaniem się nagaru. Osad ten powstaje naturalnie podczas pracy silnika i zbiera się m.in. na wałkach rozrządu, zaworach, tłokach, cylindrach, kanałach olejowych, pierścieniach tłokowych czy komorach silnika. 

Silnik

Zgromadzone w szlamie zanieczyszczenia zagrażają silnikowi, stąd też tak istotna jest wymiana oleju silnikowego. Warto bowiem wiedzieć, że oprócz smarowania silnika, olej odpowiada również za jego chłodzenie, oczyszczanie oraz zabezpieczenie przed korozją. Gdy dodatki uszlachetniające oleju się zużyją i zdąży on rozpuścić większość zabrudzeń, część osadu może pozostać na metalowych elementach w formie spieków i szlamu. Samo spuszczenie oleju nie pomoże i jedynym ratunkiem może być zastosowanie płukanki silnika.

Dowiedz się więcej: Kiedy wymieniać olej w samochodzie?

Skąd bierze się nagar w silniku?

Czym właściwie jest nagar gromadzący się w silniku? To biało-zielono-żółty lub czarny osad odkładający się na elementach silnika, głównie w okolicy układu dolotowego oraz komór spalania. Nagar jest efektem niepełnego lub nieprawidłowego spalania paliwa oraz oleju silnikowego. Powody jego powstawania są różne, jednak można wymienić szereg czynników prowadzących do zanieczyszczenia silnika.

Za tworzenie i odkładanie nagaru odpowiadają zarówno cechy konstrukcyjne silnika, jak i specyficzna eksploatacja samochodu. Nie bez przyczyny z problemem tym borykają się przede wszystkim kierowcy podróżujący na krótkich dystansach. Nagar tworzy się najczęściej podczas jazdy „na zimno”, czyli wówczas, gdy silnik nie uzyskał jeszcze temperatury roboczej. Sprzyja to niepełnemu spalaniu paliwa, zwłaszcza jeśli przepływomierz i sonda lambda nie działają prawidłowo. Równie destrukcyjna dla silnika jest jazda na zbyt niskich obrotach. Utrzymywanie przesadnie niskich obrotów silnika utrudnia samooczyszczenie silnika i prowadzi do niedopalania mieszanki paliwowo-powietrznej.

plukanie-silnika-2

Wpływ na gromadzenie się nieczystości ma również olej silnikowy. Zbyt rzadkie serwisy olejowe prowadzą do zużycia składników odpowiadających za czyszczenie i konserwację silnika, a zatem sprzyjają tworzeniu się nagaru. Dotyczy to również osławionych olejów Long Life, które według producentów mogą być wymieniane nawet co 30-40 tys. km. To zdecydowanie zbyt długi interwał. Problemem jest też wysoki pobór oleju, który następnie spalany jest w komorach silnika. Jeśli dodamy do tego kiepskiej jakości paliwo, mamy przepis na złogi nagaru w silniku.

Czym grozi nagromadzenie nagaru w silniku?

Zastosowanie płukanki silnika w dużej mierze zmniejsza ryzyko powstawania nagaru. Regularne usuwanie złogów chroni silnik przed przyspieszonym zużyciem, a także wieloma poważnymi usterkami. Co się stanie, jeśli zbagatelizujesz nagar silnikowy? Oto najczęstsze efekty zaniedbań.

Nieprawidłowy zapłon mieszanki

Nie bez przyczyny komory spalania w silniku są gładkie oraz wykończone bardzo precyzyjnie. Wszelkie nierówności nieprzewidziane przez producenta mogłyby zaburzyć wtrysk mieszanki paliwowo-powietrznej i utrudnić spalanie. Zgromadzony nagar nie tylko utrudni spalanie, ale może je też… przyspieszyć. I nie jest to oczywiście cecha pożądana. Rozżarzone elementy nagaru są w stanie doprowadzić do przedwczesnego zapłonu paliwa, a zatem do rozstrojenia pracy silnika.

Podparcie zaworów

Nagar na zaworach to przypadłość głównie silników benzynowych o bezpośrednim wtrysku. Benzyna nie obmywa wówczas zaworów, a trafia bezpośrednio do komory spalania. Podparcie zaworów nagarem skutkuje z jednej strony tym, że nie są one całkowicie domykane, a zatem spada kompresja silnika. Z drugiej zaś strony nagar może utrudniać przepływ gazów i pogorszyć spalanie mieszanki. W obu przypadkach dojdzie do spadku mocy silnika, a jednostka może pracować nierówno.

Pogorszone odprowadzanie ciepła

Szlamy, nagary i laki to cisi zabójcy silnika. Ci ostatni odpowiadają za pogorszenie odprowadzania ciepła z elementów silnika, co prowadzi do ich przegrzania. Laki to osady z oleju, które tworzą błonę osadzającą się na elementach korbowo-tłokowych silnika. Mogą zwiększać temperaturę elementów i prowadzić do ich zatarcia.

Zatkanie pierścieni tłokowych

Nagromadzenie nagaru w silniku bardzo często objawia się podwyższonym zużyciem oleju silnikowego. To w wielu przypadkach znak, że zatkane zostały pierścienie tłokowe. Odpowiadają one za uszczelnienie tłoka, jego smarowanie oraz zgarnianie nadmiaru oleju. Są osadzone luźno w rowkach, dzięki czemu mogą ściśle przylegać do powierzchni cylindra pod wpływem ciśnienia. Gdy zalepi je nagar, przepuszczają olej silnikowy do komór i zmniejszają kompresję silnika. Efektem jest nie tylko większy apetyt na olej, ale również spadek mocy silnika oraz dymienie z wydechu (jasnoniebieski dym).

plukanie-silnika-3

Zmniejszenie średnicy kanałów olejowych

Poważnym zagrożeniem dla silnika jest też zapchanie kanałów olejowych. Zmniejszenie przepustowości magistrali olejowej sprawia, że lubrykant nie trafia do wszystkich elementów wymagających smarowania. Długotrwała jazda z taką usterką niemal zawsze kończy się zatarciem silnika lub przynajmniej jego mocnym zarysowaniem. Szczególnie groźne jest to w przypadku olejów mineralnych, które mają zazwyczaj większą lepkość od olejów syntetycznych.

Zatarcie elementów silnika

Nagar sam w sobie również może być powodem zatarcia silnika. Oderwane drobinki sadzy z łatwością uszkodzą delikatną powierzchnię tłoków, wałków czy panewek. Wewnątrz złogów mogą bowiem znajdować się bardzo twarde zanieczyszczenia, np. drobinki piasku lub spieki.

Płukanka silnika a branie oleju

Jednym z powodów, dla których warto zrobić płukankę silnika, jest zmniejszenie poboru oleju. Jeśli pomiar kompresji wykaże, że któryś z cylindrów nie utrzymuje odpowiedniego ciśnienia, nie zawsze oznacza to usterkę zaworów lub zużycie pierścieni tłokowych. Zanim wykonasz remont silnika, spróbuj uwolnić pierścienie tłokowe. Nagar i szlam często zakleja je w rowkach tłoków, przez co nie mogą spełnić swojego zadania. W wielu sytuacjach pomaga już sama wymiana oleju, ale dla pewności warto poprzedzić ją płukanką silnika. Da to znacznie większą pewność, że zanieczyszczenia zostały rozpuszczone i spłynęły do misy olejowej.

Polecamy artykuł: Przyczyny ubywania oleju silnikowego

Płukanka silnika – składniki aktywne preparatu do płukania silnika

Czym właściwie jest płukanka do silnika benzynowegoczy diesla? Głównym składnikiem preparatu do czyszczenia wnętrza silnika jest nafta. Stanowi nawet 80-90% preparatu. Nie oznacza to jednak, że można zastąpić ten środek zwykłą naftą. Warto bowiem pamiętać, że pozostałe składniki to uszlachetniacze oraz środki czyszczące, które rozpuszczają złogi, usprawniają usuwanie zabrudzeń i zabezpieczają metalowe elementy przed ponownym odkładaniem nagaru. Nafta, choć sama ma właściwości czyszczące, pełni tutaj rolę głównie nośnika, podobnie jak baza oleju silnikowego. O skuteczności płukanki świadczą więc aktywne dodatki uszlachetniające, mimo że jest ich stosunkowo niewiele. 

Czy warto robić płukankę silnika?

Ceny płukanek do silnika wahają się od kilku do kilkudziesięciu złotych, a zatem nie zwiększają drastycznie serwisu olejowego. Stosuje się je co ok. 10-15 tys. km, więc jednorazowy koszt nie wpływa zbytnio na ogół wydatków eksploatacyjnych. Zastosowanie płukanki może natomiast ochronić silnik przed zatarciem, nadmiernym zużyciem oleju, zużyciem podzespołów oraz wieloma innymi kosztownymi usterkami. Warto dodać, że użycie płukanki do silnika nie jest skomplikowane i nie wydłuża wymiany oleju. 

Znajdź warsztaty wykonujące usługę wymiany oleju i filtra oleju w swojej okolicy:

plukanie-silnika-4

Ważną korzyścią płynącą z zastosowania płukanki do silnika jest możliwość zwiększenia kompresji silnika, a więc i jego mocy. Dzięki temu mocno wyeksploatowany silnik odzyska wigor, a problemy takie jak nadmierne zużycie oleju mogą zniknąć. Płukankę do silnika warto zastosować szczególnie w silnikach benzynowych, które są bardziej narażone na odkładanie nagaru. Dodatkowo niektóre silniki znane są z takiej dolegliwości, więc regularne czyszczenie silnika jest w ich przypadku wręcz wskazane. Sama wymiana oleju może być niewystarczająca.

Uwaga! Płukanka silnika przed wymianą oleju silnikowego oraz filtra oleju to słuszna kolejność. Nie należy stosować jej doraźnie, ani jeździć samochodem z zaaplikowaną płukanką. Nie działa to bowiem tak, jak tzw. doktor silnika (którego nie polecamy) czy preparat czyszczący wtryski. Po wlaniu płukanki do silnika należy zastosować się do procedur zaleconych przez producenta preparatu, a dalsza jazda jest możliwa dopiero po zlaniu starego oleju wraz z płukanką i uzupełnienia układu świeżym olejem.

Czy płukanka silnika Diesel lub benzynowego może uszkodzić mój samochód?

Jednym z mitów dotyczących płukanek do silnika jest to, że płukanka może uszkodzić silnik lub pogorszyć jego działanie. Takie opinie są oczywiście bezzasadne, bo utrzymanie elementów w czystości przedłuża żywotność silnika i zapobiega usterkom, a nie odwrotnie. Nie należy obawiać się także mitycznego rozszczelnienia silnika – płukanka oswobadza pierścienie olejowe oraz zawory silnika, a zatem poprawia szczelność. Najbardziej wymiernym tego efektem jest poprawa kompresji silnika, którą można zmierzyć manometrem. Płukanka silnika może być zastosowana profilaktycznie także w całkiem czystych silnikach, które nie wykazują żadnych nieprawidłowości.

Skąd więc wzięły się głosy o problemach z silnikiem po zastosowaniu płukanki? Niektórzy kierowcy wskazują, że po rozpuszczeniu zabrudzeń silnik pracuje głośniej, ma mniejszą moc, a z rury wydechowej wydobywają się jasnoniebieskie spaliny. Takie przypadki są sporadyczne i wcale nie oznaczają, że płukanka doprowadziła do usterek. W rzeczywistości płukanka mogła po prostu ukazać rzeczywisty stan silnika, który ukrywany był przez złogi czy mocno zagęszczony olej silnika. Z preparatów uszczelniających korzystają m.in. handlarze, którzy chcą ukryć wycieki lub zużycie silnika nadającego się do remontu. Po wyczyszczeniu silnika i wlaniu świeżego oleju silnikowego może się więc okazać, że z silnika cieknie olej, kompresja jest zbyt niska, a spalanie oleju przekracza dopuszczalne wartości. Podkreślamy jednak, że winy za to nie ponosi płukanka – ona jedynie pomogła ukazać prawdziwą kondycję jednostki.

Samodzielne płukanie silnika – o czym pamiętać robiąc płukankę silnika?

Niemal każdy producent preparatu do czyszczenia silnika zaleca podobną procedurę. Najpierw należy rozgrzać silnik, a następnie go zgasić. Samochód powinien być zaparkowany w miejscu, w którym zostanie wymieniony olej. Jeśli wykonujesz płukanie silnika w warsztacie samochodowym, wystarczy sam dojazd do serwisu. Zawartość opakowania o pojemności ok. 300 ml należy wlać przez otwór wlewowy oleju. Silnik powinien być w tym czasie zgaszony. Warto przed tym upewnić się, że poziom oleju mieści się w normie i ewentualnie uzupełnić braki.

Po wlaniu płukanki uruchom silnik i pozostaw na biegu jałowym przez około 15 minut (o ile producent nie wskazuje inaczej). Po tym czasie można wyłączyć silnik i przejść do standardowego serwisu olejowego. Skuteczność płukanki zauważysz po czarnej barwie oleju, a także jego płynności. Gdy cały olej spłynie, wymień filtr oleju i zalej silnik świeżym olejem. Zalecamy olej syntetyczny, który ma najlepsze właściwości. Zmiana oleju na półsyntetyczny lub mineralny wraz z wiekiem samochodu nie jest konieczna. 

Jeśli obawiasz się samodzielnego płukania silnika, skorzystaj z usług dobrego warsztatu samochodowego. Listę zaufanych serwisów z Twojej okolicy znajdziesz na stronie www.motointegrator.com.

Artykuły powiązane