Strona używa cookies (ciasteczek). Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianach ustawień. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.
  1. Strona główna
  2. Poradniki motoryzacyjne
  3. Eksploatacja
  4. Płukanka do silnika - czym jest płukanie silnika i kiedy warto je wykonać?
Eksploatacja

Płukanka do silnika - czym jest płukanie silnika i kiedy warto je wykonać?

Utrzymanie silnika w czystości to jedna z najważniejszych czynności, która przedłuża jego żywotność oraz zapobiega usterkom. Nie chodzi jednak o mycie silnika z zewnątrz. Znacznie ważniejsze jest regularne czyszczenie wnętrza silnika. Sposobem na to jest przeprowadzenie płukania silnika za pomocą specjalnego preparatu. O czym pamiętać robiąc płukankę silnika? 

Motointegrator.com
05/08/2023
Płukanka do silnika - czym jest płukanie silnika i kiedy warto je wykonać?

Czym jest płukanka do silnika?

Płukanka silnika (ang. engine flush) to nic innego jak proces czyszczenia silnika lub sam preparat do tego przeznaczony. Wlewa się go przez wlew oleju tuż przed wymianą oleju, aby rozpuścić szlam i nagar zgromadzony w silniku, a także lepiej usunąć stary środek smarny. Płukanka ma kontakt ze wszystkimi elementami obmywanymi przez olej silnikowy, zatem jest w stanie dotrzeć nawet do najdalszych zakamarków silnika. Dzięki zastosowaniu płukanki udaje się pozbyć z silnika znaczną część starego oleju, a nowy olej silnikowy nie miesza się z tym zużytym, zatem zachowuje swoje właściwości na dłużej.

Najważniejszą rolą płukanki do silnika jest jednak ochrona elementów jednostki przed osadzaniem się nagaru. Osad ten powstaje naturalnie podczas pracy silnika i zbiera się m.in. na wałkach rozrządu, zaworach, tłokach, cylindrach, kanałach olejowych, pierścieniach tłokowych czy komorach silnika. 

Zgromadzone w szlamie zanieczyszczenia zagrażają silnikowi, stąd też tak istotna jest wymiana oleju silnikowego. Warto bowiem wiedzieć, że oprócz smarowania silnika, olej odpowiada również za jego chłodzenie, oczyszczanie oraz zabezpieczenie przed korozją. Gdy dodatki uszlachetniające oleju się zużyją i zdąży on rozpuścić większość zabrudzeń, część osadu może pozostać na metalowych elementach w formie spieków i szlamu. Samo spuszczenie oleju nie pomoże i jedynym ratunkiem może być zastosowanie płukanki silnika.

banner-slide-0
banner-slide-1
banner-slide-2
banner-slide-3
banner-slide-4

Skąd bierze się nagar w silniku?

Czym właściwie jest nagar gromadzący się w silniku? To biało-zielono-żółty lub czarny osad odkładający się na elementach silnika, głównie w okolicy układu dolotowego oraz komór spalania. Nagar jest efektem niepełnego lub nieprawidłowego spalania paliwa oraz oleju silnikowego. Powody jego powstawania są różne, np. jednostka napędowa ma wadę fabryczną, silnik nie osiągał odpowiedniej temperatury, poprzedni właściciel stosował oleje o nieodpowiedniej specyfikacji lub przebieg samochodu jest duży, jednak można wymienić szereg czynników prowadzących do zanieczyszczenia silnika.

Za tworzenie i odkładanie nagaru odpowiadają zarówno cechy konstrukcyjne silnika, jak i specyficzna eksploatacja samochodu. Nie bez przyczyny z problemem tym borykają się przede wszystkim kierowcy podróżujący na krótkich dystansach. Nagar tworzy się najczęściej podczas jazdy „na zimno”, czyli wówczas, gdy silnik nie uzyskał jeszcze temperatury roboczej. Sprzyja to niepełnemu spalaniu paliwa, zwłaszcza jeśli przepływomierz i sonda lambda nie działają prawidłowo. wnie destrukcyjna dla silnika jest jazda na zbyt niskich obrotach silnika. Utrzymywanie przesadnie niskich obrotów silnika utrudnia samooczyszczenie silnika i prowadzi do niedopalania mieszanki paliwowo-powietrznej.

Wpływ na gromadzenie się nieczystości ma również olej silnikowy. Zbyt rzadkie serwisy olejowe prowadzą do zużycia składników odpowiadających za czyszczenie i konserwację silnika, a zatem sprzyjają tworzeniu się nagaru. Warto wspomnieć, że silniki w ostatnich latach stały się wrażliwe na tym punkcie. Dotyczy to również osławionych olejów Long Life, które według producentów mogą być wymieniane nawet co 30-40 tys. km. To zdecydowanie zbyt długi interwał. Problemem jest też wysoki pobór oleju, który następnie spalany jest w komorach silnika. Jeśli dodamy do tego kiepskiej jakości paliwo, mamy przepis na złogi nagaru w silniku.

Czym grozi nagromadzenie osadów w silniku?

Zastosowanie płukanki silnika w dużej mierze zmniejsza ryzyko powstawania nagaru. Regularne usuwanie złogów chroni silnik przed przyspieszonym zużyciem, a także wieloma poważnymi usterkami. Co się stanie, jeśli zbagatelizujesz nagar silnikowy? Oto najczęstsze efekty zaniedbań.

Nieprawidłowy zapłon mieszanki

Nie bez przyczyny komory spalania w silniku są gładkie oraz wykończone bardzo precyzyjnie. Wszelkie nierówności nieprzewidziane przez producenta mogłyby zaburzyć wtrysk mieszanki paliwowo-powietrznej i utrudnić spalanie. Zgromadzony nagar nie tylko utrudni spalanie, ale może je też… przyspieszyć. I nie jest to oczywiście cecha pożądana. Rozżarzone elementy nagaru są w stanie doprowadzić do przedwczesnego zapłonu paliwa, a zatem do rozstrojenia pracy silnika.

Podparcie zaworów

Nagar na zaworach to przypadłość głównie silników benzynowych o bezpośrednim wtrysku. Benzyna nie obmywa wówczas zaworów, a trafia bezpośrednio do komory spalania. Podparcie zaworów nagarem skutkuje z jednej strony tym, że nie są one całkowicie domykane, a zatem spada kompresja silnika. Z drugiej zaś strony nagar może utrudniać przepływ gazów i pogorszyć spalanie mieszanki. W obu przypadkach dojdzie do spadku mocy silnika, a jednostka może pracować nierówno.

Pogorszone odprowadzanie ciepła

Szlamy, nagary i laki to cisi zabójcy silnika. Ci ostatni odpowiadają za pogorszenie odprowadzania ciepła z elementów silnika, co prowadzi do ich przegrzania. Laki to osady z oleju, które tworzą błonę osadzającą się na elementach korbowo-tłokowych silnika. Mogą zwiększać temperaturę elementów i prowadzić do ich zatarcia.

Zatkanie pierścieni tłokowych

Nagromadzenie nagaru w silniku bardzo często objawia się podwyższonym zużyciem oleju silnikowego. To w wielu przypadkach znak, że zatkane zostały pierścienie tłokowe. Odpowiadają one za uszczelnienie tłoka, jego smarowanie oraz zgarnianie nadmiaru oleju. Są osadzone luźno w rowkach, dzięki czemu mogą ściśle przylegać do powierzchni cylindra pod wpływem ciśnienia. Następuje wówczas spadek ciśnienia w cylindrze. Gdy zalepi je nagar, przepuszczają olej silnikowy do komór i zmniejszają kompresję silnika. Dodatkowo sam środek smarny nie jest w stanie w odpowiedni sposób krążyć w układzie przez zamknięte kanaliki. Efektem jest nie tylko większy apetyt na olej silnikowy, ale również spadek mocy silnika oraz dymienie z wydechu (jasnoniebieski dym).

Zmniejszenie średnicy kanałów olejowych

Poważnym zagrożeniem dla silnika jest też zapchanie kanałów olejowych. Zmniejszenie przepustowości magistrali olejowej sprawia, że lubrykant nie trafia do wszystkich elementów wymagających smarowania. Długotrwała jazda z taką usterką niemal zawsze kończy się zatarciem silnika lub przynajmniej jego mocnym zarysowaniem. Szczególnie groźne jest to w przypadku olejów mineralnych, które mają zazwyczaj większą lepkość od olejów syntetycznych.

Zlewanie oleju po użyciu płukanki

Zatarcie elementów silnika

Nagar sam w sobie również może być powodem zatarcia silnika. Oderwane drobinki sadzy z łatwością uszkodzą delikatną powierzchnię tłoków, wałków czy panewek. Wewnątrz złogów mogą bowiem znajdować się bardzo twarde zanieczyszczenia, np. drobinki piasku lub spieki.

Płukanka silnika a branie oleju

Jednym z powodów, dla których warto zrobić płukankę silnika, jest zmniejszenie poboru oleju. Jeśli pomiar kompresji wykaże, że któryś z cylindrów nie utrzymuje odpowiedniego ciśnienia, nie zawsze oznacza to usterkę zaworów lub zużycie pierścieni tłokowych. Zanim wykonasz remont silnika, spróbuj uwolnić pierścienie tłokowe. Nagar i szlam często zaklejają je w rowkach tłoków, przez co nie mogą spełnić swojego zadania. W wielu sytuacjach pomaga już sama wymiana oleju, ale dla pewności warto poprzedzić ją płukanką silnika. Dato znacznie większą pewność, że zanieczyszczenia zostały rozpuszczone i spłynęły do misy olejowej.

Polecamy artykuł: Przyczyny ubywania oleju silnikowego

Płukanka silnika – składniki aktywne preparatu do płukania silnika

Czym właściwie jest płukanka do silnika benzynowego czy diesla? Głównym składnikiem preparatu do czyszczenia wnętrza silnika jest nafta. Stanowi nawet 80-90% preparatu. Nie oznacza to jednak, że można zastąpić ten środek zwykłą naftą. Warto bowiem pamiętać, że pozostałe składniki to uszlachetniacze oraz środki czyszczące, które rozpuszczają złogi, usprawniają usuwanie zabrudzeń i zabezpieczają metalowe elementy przed ponownym odkładaniem nagaru. Nafta, choć sama ma właściwości czyszczące, pełni tutaj rolę głównie nośnika, podobnie jak baza oleju silnikowego. O skuteczności płukanki świadczą więc aktywne dodatki uszlachetniające, mimo że jest ich stosunkowo niewiele.

Czy warto wykonać płukanie silnika? 

Kilkanaście lat temu płukanie jednostki napędowej robiono przez dodawanie ropy do oleju. Obecnie środkami do konserwacji i pielęgnacji jednostek napędowych są płukanki, które w ostatnich latach stały się bardzo popularnymi dodatkami. Ceny płukanek do silnika wahają się od kilku do kilkudziesięciu złotych, a zatem nie zwiększają drastycznie serwisu olejowego. Powinno się je stosować co ok. 10-15 tys. km, czyli realnie podczas każdej wymiany oleju, więc jednorazowy koszt nie wpływa zbytnio na ogół wydatków eksploatacyjnych. Zastosowanie dobrej jakości płukanki do wnętrza jednostki napędowej może ochronić silnik przed zatarciem, nadmiernym zużyciem oleju, zużyciem podzespołów oraz wieloma innymi kosztownymi usterkami, a przy tym chroni układ smarowania przed gromadzeniem się większej ilości nagaru. Warto dodać, że użycie płukanki do silnika nie jest skomplikowane i nie wydłuża wymiany oleju. 

Znajdź warsztaty wykonujące usługę wymiany oleju silnikowego i filtra oleju w swojej okolicy:

Ważną korzyścią płynącą z zastosowania płukanki do silnika jest możliwość zwiększenia kompresji silnika, a więc i jego mocy. Dzięki temu mocno wyeksploatowany silnik odzyska wigor, a problemy takie jak nadmierne zużycie oleju mogą zniknąć. Płukankę do silnika warto zastosować szczególnie w silnikach benzynowych, które są bardziej narażone na odkładanie nagaru. Dodatkowo niektóre silniki znane są z takiej dolegliwości, więc regularne czyszczenie silnika jest w ich przypadku wręcz wskazane. Sama wymiana oleju może być niewystarczająca.

Uwaga! Płukanka silnika przed wymianą oleju silnikowego oraz filtra oleju to słuszna kolejność. Nie należy stosować jej doraźnie ani jeździć samochodem z zaaplikowaną płukanką. Nie działa to bowiem tak, jak tzw. doktor silnika (którego nie polecamy) czy preparat czyszczący wtryski. Po wlaniu płukanki do silnika należy zastosować się do procedur zaleconych przez producenta preparatu, a dalsza jazda jest możliwa dopiero po zlaniu starego oleju wraz z płukanką i uzupełnienia układu świeżym olejem.

Odkręcanie korka spustowego oleju

Czy stosowanie płukanki do silnika diesla lub benzynowego może uszkodzić samochód?

Jednym z mitów dotyczących płukanek do silnika jest to, że płukanka może uszkodzić silnik lub pogorszyć jego działanie. Takie opinie są oczywiście bezzasadne, bo utrzymanie elementów w czystości przedłuża żywotność silnika i zapobiega usterkom, a nie odwrotnie. Nie należy obawiać się także mitycznego rozszczelnienia silnika – płukanka oswobadza pierścienie olejowe oraz zawory silnika, a zatem poprawia szczelność. Najbardziej wymiernym tego efektem jest poprawa kompresji silnika, którą można zmierzyć manometrem. Płukanka silnika może być zastosowana profilaktycznie także w całkiem czystych silnikach, które nie wykazują żadnych nieprawidłowości.

Skąd więc wzięły się głosy o problemach z silnikiem po zastosowaniu płukanki? Niektórzy kierowcy wskazują, że po rozpuszczeniu zabrudzeń silnik pracuje głośniej, ma mniejszą moc, a z rury wydechowej wydobywają się jasnoniebieskie spaliny. Takie przypadki są sporadyczne i wcale nie oznaczają, że płukanka doprowadziła do usterek. W rzeczywistości płukanka mogła po prostu ukazać rzeczywisty stan silnika, który ukrywany był przez złogi czy mocno zagęszczony olej silnika. Z preparatów uszczelniających korzystają m.in. handlarze, którzy chcą ukryć wycieki lub zużycie silnika nadającego się do remontu. Po wyczyszczeniu silnika i wlaniu świeżego oleju silnikowego może się więc okazać, że z silnika cieknie olej, kompresja jest zbyt niska, a spalanie oleju przekracza dopuszczalne wartości. Podkreślamy jednak, że winy za to nie ponosi płukanka – ona jedynie pomogła ukazać prawdziwą kondycję jednostki.

Samodzielne stosowanie płukanki silnika – o czym pamiętać?

Niemal każdy producent preparatu do czyszczenia silnika zaleca podobną procedurę. Najpierw należy rozgrzać silnik, a następnie go zgasić. Samochód powinien być zaparkowany w miejscu, w którym zostanie wymieniony olej. Jeśli wykonujesz płukanie silnika w warsztacie samochodowym, wystarczy sam dojazd do serwisu. Zawartość opakowania o pojemności ok. 300 ml należy wlać przez otwór wlewowy oleju. Silnik powinien być w tym czasie zgaszony. Warto przed tym upewnić się, że poziom oleju mieści się w normie i ewentualnie uzupełnić braki.

Po wlaniu płukanki uruchom silnik i pozostaw na biegu jałowym przez około 15 minut (o ile producent nie wskazuje inaczej). Po tym czasie można wyłączyć silnik i przejść do standardowego serwisu olejowego. Skuteczność płukanki zauważysz po czarnej barwie oleju, a także jego płynności. Gdy cały olej spłynie, wymień filtr oleju i zalej silnik świeżym olejem. Zalecamy olej syntetyczny, który ma najlepsze właściwości. Zmiana oleju na półsyntetyczny lub mineralny wraz z wiekiem samochodu nie jest konieczna.

Jeśli obawiasz się samodzielnego płukania silnika, skorzystaj z usług dobrego warsztatu samochodowego. Listę zaufanych serwisów z Twojej okolicy znajdziesz w wyszukiwarce warsztatów Motointegrator.com.

Rekomendowane przez Motointegrator.com

Zobacz wszystkie poradniki

Masz problem z samochodem? Zarezerwuj wizytę w najbliższym warsztacie

Zobacz wszystkie warsztaty