1. Strona główna
  2. Poradniki motoryzacyjne
  3. Życie kierowcy
  4. Strefa czystego transportu. Czy ma realny wpływ na jakość powietrza?
Życie kierowcy

Strefa czystego transportu. Czy ma realny wpływ na jakość powietrza?

Idea jest prosta. Utworzenie strefy czystego transportu pozwoliłoby znacznie ograniczyć emisję szkodliwych gazów w rejonach miasta mocno uczęszczanych przez pieszych. Czy fakt, że z SCT skorzystają wyłącznie pojazdy spełniające odpowiednie normy emisji, będzie jednak wystarczająco znaczący?
Motointegrator.com
01/05/2024
Strefa czystego transportu. Czy ma realny wpływ na jakość powietrza?
Spis treści:

Czym jest strefa czystego transportu?

SCT powołują radni za pomocą uchwały

Jakie wymogi muszą spełniać pojazdy, aby uzyskać zgodę na wjazd do strefy czystego transportu?

Wyjątki dla seniorów i ich aut w SCT w Warszawie

Czy strefa czystego transportu w Warszawie i Krakowie poprawi jakość powietrza?


Strefy czystego transportu zostały powołane do życia na mocy ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych. Początkowo miały charakter mocno restrykcyjny. Dopuszczały ruch wyłącznie aut zeroemisyjnych – odrzucały zarówno diesle, jak i np. pojazdy hybrydowe. Następnie zniknęły wcale, aby powrócić w wersji mocno liberalnej.

Strefa czystego transportu w Warszawie

Czym jest strefa czystego transportu?

Aktualnie status stref czystego transportu w Polsce określa art. 39 ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych. Ten w ust. 1 wyraźnie wskazuje, że jest to teren gminy, na którym zakazany został ruch pojazdów innych, niż elektryczne, wodorowe, zasilane gazem ziemnym oraz zwolnione spod wymogu zeroemisyjności. Zazwyczaj SCT wyznacza się w centrum miasta. A powstaje po to, aby w strefie szczególnie uczęszczanej przez pieszych, redukować emisję spalin i tym samym stopień zanieczyszczenia powietrza. To oznacza automatyczne redukowanie wpływu transportu na zdrowie ludzi i środowisko.

  • Jak będą identyfikowane pojazdy, które uzyskają dostęp do strefy czystego transportu? Wypracowane zostały dwa rozwiązania. Pierwszym będzie zielona nalepka na szybę. Po drugie monitorowaniem pojazdów w ruchu wewnątrz strefy i na jej wlotach zajmie się system kamer. Te będą odczytywać tablice rejestracyjne. Na podstawie tych danych będą mogły sprawdzić w bazie CEPiK normę emisji danego auta. Dlatego tak ważne jest to, aby np. podczas okresowego badania technicznego sprawdzić normę wpisaną do bazy i skorygować ewentualne błędy.
  • Co się stanie, gdy pojazd nie spełnia wymagań strefy, ale jego kierowca wjedzie do SCT? Kierującemu grozi za to mandat karny. Ten na podstawie art. 96c ustawy Kodeks wykroczeń wyniesie od 20 do 500 zł. Kara może zostać wystawiona zarówno po zatrzymaniu przez patrole kontrolujące pojazdy w ruchu wewnątrz SCT, jak i być przesłana listownie.
banner-slide-0
banner-slide-1
banner-slide-2

SCT powołują radni za pomocą uchwały

Przepisy mówią o tym wyraźnie. Decyzja w sprawie ustanowienia strefy czystego transportu należy do rady gminy. Ta musi przygotować uchwałę, a następnie ją przegłosować. Dobrym pomysłem jest też przeprowadzenie szeroko zakrojonych konsultacji społecznych.

Pierwsze SCT w Polsce powstaną 1 lipca 2024 r. Wprowadzenie strefy przegłosowała Warszawa i Kraków. Choć w tym drugim przypadku decyzja radnych została unieważniona przez Sąd Administracyjny. SCT w Krakowie stanęła zatem pod znakiem zapytania. W dalszej części materiału skupimy się zatem na warszawskiej strefie czystego transportu.

Transport w SCT

Jakie wymogi muszą spełniać pojazdy, aby uzyskać zgodę na wjazd do strefy czystego transportu?

Strefa czystego transportu w Krakowie na razie została wyłączona. O wymogach na jej terenie powiedzieć się zatem nie da. Jak będzie od 1 lipca 2024 r. wyglądać wjazd do centrum Warszawy? Tu listę należy podzielić na dwa przypadki.

Osoby spoza stolicy:

  • pierwszy etap wprowadzany w 2024 r. zakłada, że nie będzie można poruszać się po strefie pojazdem z silnikiem diesla starszym, niż 19-letnim (co najmniej norma Euro 4) oraz pojazdem benzynowym starszym, niż 27-letnim (co najmniej norma Euro 2). W 2026 r. dla diesla minimalną normą stanie się Euro 5, a dla silnika benzynowego Euro 3. Etap 3. wejdzie w życie w 2028 r. Wówczas po centrum stolicy nie będą mogły poruszać się samochody z silnikiem Diesla starszym, niż 14 lat i pojazdem benzynowym starszym, niż 23 lata. Dopiero w tym punkcie dla diesli pojawią się ograniczenia związane z normą emisji spalin Euro 6.

Mieszkańcy Warszawy:

  • Osoby zamieszkałe w Warszawie i w Warszawie płacące podatki będą podlegać wymogom warszawskiej SCT dopiero od etapu 3. Dwa pierwsze etapy ich nie dotyczą. To oznacza, że pierwsze ograniczenia zostaną na nich nałożone w 2028 r.

Warszawska strefa czystego transportu obejmie większość Śródmieścia i fragmenty otaczających je dzielnic. Granice strefy będą pokrywały się z głównymi drogami i liniami kolejowymi. Wyznaczą je: al. Prymasa Tysiąclecia, Aleje Jerozolimskie do styku z linią kolejową nr 20, Trasa Łazienkowska, al. Stanów Zjednoczonych, ul. Wiatraczna, a następnie tory kolejowe wzdłuż północnej obwodnicy kolejowej aż do al. Prymasa Tysiąclecia.

Wyjątki dla seniorów i ich aut w SCT w Warszawie

Obowiązująca w Warszawie strefa czystego transportu zakłada, że wprowadzony zostanie również dodatkowy wyjątek dla seniorów. Nie wszystkich oczywiście. Pierwszy wymóg dotyczy wieku. Ulgą objęte zostaną tylko te osoby, które do końca 2023 r. ukończą 70 lat. Po drugie seniorzy będą mogli poruszać się po strefie pojazdem, który nie spełnia wymogów, ale tylko wtedy, gdy zostaną właścicielami swoich pojazdów przed 1 stycznia 2024 r. Jeżeli nabędą samochód po tej dacie, stracą swoje przywileje.

SCT w Polsce

Czy strefa czystego transportu w Warszawie i Krakowie poprawi jakość powietrza?

Pytań dotyczących skuteczności działania strefy czystego transportu jest wiele. Bo choć zasady są konkretne, samochód może spełniać minimalne wymogi, ale tylko na papierze. Reguły nie przewidują co najmniej czterech czynników niekorzystnych. Mowa o tym, że:

  • w toku eksploatacji diesla kierowca zdecydował się bowiem np. na usunięcie, zamiast wymiany filtra DPF lub usunięcie filtra SCR. To zdecydowanie pogarsza wyniki emisji spalin.
  • kluczowy jest stan techniczny jednostki napędowej. W sytuacji, w której kierowca m.in. nie wymieni czujnika temperatury spalin czy nie naprawi uszkodzonego układu wtryskowego, zmieni się sposób pracy motoru, a tym samym i skład spalin.
  • w toku eksploatacji jednostka napędowa w naturalny sposób ulega zużyciu. To nie tylko zmienia sposób jej pracy, ale także ma realny wpływ na ilość emitowanych do atmosfery zanieczyszczeń.

Rekomendowane przez Motointegrator.com

Zobacz wszystkie poradniki

Masz problem z samochodem? Zarezerwuj wizytę w najbliższym warsztacie

Zobacz wszystkie warsztaty