Eksploatacja

Wybierasz się w długą podróż? Koniecznie sprawdź stan pasów bezpieczeństwa

Pasy bezpieczeństwa to podstawowy element, chroniący zdrowie i życie kierowcy oraz pasażerów samochodu. Niestety, wielu kierowców zapomina o tym, że pasy bezpieczeństwa zużywają się, a wówczas są coraz mniej skuteczne. Jak sprawdzić stan pasów bezpieczeństwa? Kiedy powinno się je kontrolować? Jakie są objawy uszkodzenia pasów bezpieczeństwa? Gdzie można wymienić pasy bezpieczeństwa na nowe i ile to kosztuje?


Współczesne samochody wyposażane są w coraz bardziej zaawansowane układy bezpieczeństwa. Coraz więcej aut na ma liście wyposażenia układy ABS, zapobiegające blokowaniu się kół podczas hamowania, systemy kontroli trakcji ASR, zapobiegające poślizgom przy ruszaniu, chroniące przed wpadnięciem w poślizg nadsterowny i podsterowny systemy ESP, a także układy zwiększające siłę hamowania. W najnowszych autach montuje się aktywne systemy bezpieczeństwa, korzystające z kamer i głowic radarowych, ostrzegające kierowcę przed możliwością zderzenia lub potrącenia pieszego, a w ostateczności potrafiące samodzielnie zahamować.


Dlaczego nadal podstawowym elementem bezpieczeństwa jest pas?


Bo cóż z tego, że system przeciwzderzeniowy zdąży zatrzymać auto i uchronić je przed wypadkiem, gdy kierowca i pasażer nie będą mieć zapiętych pasów bezpieczeństwa. Wówczas kierowca siłą bezwładności uderzy głową o kierownicę, a pasażer o pulpit i obaj odniosą ciężkie obrażenia, zagrażające ich życiu.

Nadal na naszych drogach można spotkać proste konstrukcyjnie samochody, w których pasy bezpieczeństwa są jedynym elementem, chroniącym w razie wypadku. Podobna sytuacja może mieć miejsce w eleganckim, dziesięcioletnim aucie, które sprowadzono do kraju po wypadku. Poduszki zostały w nim wystrzelone, koszt montażu nowych przewyższa wartość auta i znów pasażerowie mogą liczyć tylko i wyłącznie na ratunek ze strony pasów.

Nasz tytuł sugeruje, aby kontrolować pasy bezpieczeństwa przed każdą dalszą podróżą. Ale oddają one nieocenione wsparcie także podczas jazdy w mieście. O czym należy pamiętać? O tym, że pasy bezpieczeństwa zapina się też, gdy podróżuje się na tylnej kanapie. Niestety, mnóstwo osób o tym zapomina lub to świadomie ignoruje.

Pasy bezpieczeństwa chronią nasze zdrowie i życie od sześćdziesięciu lat. Wynalazł je szwedzki inżynier Nils Bohlin. Po raz pierwszy zastosowano je w 1958 roku, w samochodzie Volvo PV544. W Polsce dopiero w 1983 roku wprowadzono obowiązek zapinania pasów przez kierowcę i pasażera przedniego fotela i to tylko na drogach poza miastem. Dopiero w 1991 roku pojawił się obowiązek zapinania pasów w każdym terenie, jak również przez pasażerów tylnej kanapy.


Napinacze pasów bezpieczeństwa 


Działanie pasów wspomagają napinacze
. Stosuje się napinacze mechaniczne oraz pirotechniczne, w których znajduje się ładunek wybuchowy bardzo niewielkiej mocy.

Napinacze pirotechniczne stosuje się od lat dziewięćdziesiątych i montuje albo w zwijaczach, albo w zamkach. W razie wypadku zadaniem napinaczy pirotechnicznych jest detonacja i odpowiednie skrócenie pasa bezpieczeństwa o kilkanaście centymetrów (zazwyczaj maksymalnie do piętnastu), tak, aby dociągnąć ciało człowieka do przedniego fotela lub tylnej kanapy. Całość – wykrycie przez czujniki zderzenia, odpalenie ładunków pirotechnicznych i dociągnięcie pasa – trwa do jednej trzeciej części sekundy. W przypadku napinacza mechanicznego, za „dociągnięcie pasa” odpowiedzialna jest metalowa sprężyna.

Pasy bezpieczeństwa uzupełniają też działanie poduszek powietrznych. Napinacze pirotechniczne detonują w chwili wystrzelenia poduszek powietrznych. Jazda samochodem wyposażonym w airbagi bez zapiętych pasów może grozić... zabiciem przez poduszkę powietrzną w chwili wypadku.

Obecnie, obowiązkowym elementem wyposażenia nowych samochodów jest system ostrzegający o niezapięciu pasów bezpieczeństwa.


Czy po wypadku należy wymienić pasy bezpieczeństwa? 


Jeśli w czasie wypadku doszło do detonacji napinaczy pirotechnicznych, pasy trzeba wymienić, gdyż korzystanie z nich będzie niemożliwe (będą zablokowane). W wielu przypadkach wymiana pasów na nowe objęta jest refundacją z OC sprawcy wypadku.  Na rynku usług motoryzacyjnych można znaleźć firmy, w których możliwa jest regeneracja pasów bezpieczeństwa,  wymiana napinaczy, samych pasów itd. 

Niestety, na wielu forach motoryzacyjnych można znaleźć informacje o tym, że niektórzy kierowcy samodzielnie dokonują wymian i odblokowania pasów po wypadku. Jest to skrajnie niebezpieczne. Naprawa pasów i montaż nowych to zadanie tylko i wyłącznie dla fachowców.

Pasy mogą też wymagać wymiany w aucie, które uczestniczyło w kolizji. Mogło nie dojść do detonacji napinaczy, ale za to doszło do uszkodzenia mechanizmu zwijającego.

Również napinacze mechaniczne mogą ulec uszkodzeniu po udziale w kolizji albo wypadku, na skutek bardzo dużego obciążenia.


Czy pasy bezpieczeństwa powinno się wymieniać? Co jaki czas należy dokonywać wymiany?


Producenci samochodów, niestety, nie wyszczególniają, po jakim czasie powinno się wymieniać pasy bezpieczeństwa. Specjaliści zakładają, że maksymalny czas eksploatacji pasów jest taki, jak w przypadku poduszek powietrznych – to piętnaście lat.

Za to wielu producentów aut zaleca w planach konserwacji sprawdzanie ich stanu – przynajmniej raz na rok.

Stan pasów bezpieczeństwa powinno się też obowiązkowo sprawdzić po każdej kolizji. Mogło dojść do uszkodzenia napinaczy mechanicznych, a w autach z napinaczami pirotechnicznymi, nawet pomimo braku ich detonacji, uszkodzeniu mogły ulec inne elementy.

Pasy bezpieczeństwa, tak jak większość elementów wyposażenia samochodu, ulegają zużyciu przy typowej eksploatacji, mogą też zostać nieostrożnie uszkodzone mechanicznie, albo w czasie niefachowych napraw.

Kiedy pasy bezpieczeństwa nadają się do wymiany? 

Pas bezpieczeństwa trzeba wymienić, gdy:

  • doszło do mechanicznego uszkodzenia pasa – przetarcia, nacięcia, przecięcia lub nadpalenia na skutek oddziaływania różnych czynników zewnętrznych,
  • doszło do mechanicznego uszkodzenia pasa ze starości – wytarcia, sprucia, zmienionej struktury pasa,
  • pas nie rozwija się płynnie, następują zacięcia,
  • pas nie zwija się płynnie, następują zacięcia,
  • pas w ogóle się nie zwija, jest luźny,
  • nie można zapiąć pasa (zacina się),
  • kupiliśmy używany samochód po wypadku – pasy mają wystrzelone napinacze pirotechniczne, pasy są zablokowane, albo nie zwijają się płynnie,
  • kupiliśmy używane auto po wypadku – pasy z napinaczami mechanicznymi mogą być uszkodzone na skutek silnego obciążenia,
  • nasz własny samochód uczestniczył w wypadku – doszło do wystrzelenia napinaczy pirotechnicznych,
  • nasz własny samochód uczestniczył w wypadku – doszło do uszkodzenia napinaczy mechanicznych,
  • nasz własny samochód uczestniczył w wypadku lub kolizji – doszło do uszkodzenia mechanizmu zwijającego,
  • samochód ma powyżej 15 lat, a pasy nie były w nim jeszcze wymieniane.

Większość producentów umieszcza na pasach datę produkcji. Składa się ona najczęściej z sześciu cyfr, z których dwie oznaczają dzień, dwie miesiąc, a dwie rok. W zależności od producenta pasa, cyfry mogą być różnie poukładane i to dość nietypowo, na przykład  – miesiąc/dzień/rok.


Naprawa pasów bezpieczeństwa – przebieg i koszty 


Naprawa polega na wymianie poszczególnych elementów lub całości na nowe.

Zgodnie  z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury, nie wolno montować w samochodach pasów bezpieczeństwa i ich części, pochodzących z demontażu (to samo dotyczy poduszek powietrznych). Zagraża to bezpieczeństwu. Niestety, prawo swoje, a sprzedawcy swoje. Bez problemu na wielu aukcjach internetowych i na szrotach można kupić używane pasy. 


Jak przebiega typowa wymiana pasa bezpieczeństwa?


Przede wszystkim należy odłączyć klemy akumulatora. Następnie odkręca się mocowanie pasa w przednim fotelu samochodu (śruby ukryte są pod zaślepkami z tworzywa). Następnym krokiem jest usunięcie elementów ochronnych w słupku, aby dostać się do dwóch punktów mocowania pasa. W tym celu, zależnie od samochodu, trzeba zdjąć jedną lub kilka osłon, a niekiedy też zdemontować listwę progową. Następnie w przypadku napinaczy pirotechnicznych, odłącza się złączkę, która doprowadza zasilanie do ładunku. Montaż nowego pasa następuje w odwrotnej kolejności.


Ile kosztuje wymiana pasów bezpieczeństwa?


Wszystko zależy od typu samochodu. Najtańsze pasy bezpieczeństwa (Daewoo, Fiat Palio) z napinaczami można kupić już za ok. 50 zł / sztuka, do wielu modeli są dostępne za ok. 70 zł. W przypadku większości aut za pas z napinaczem trzeba zapłacić kilkaset złotych. Ceny zapinek zaczynają się od ok. 70 zł. Pasy regenerowane (kompletne) kosztują ok. 150 – 300 zł.

Naprawa pasów bezpieczeństwa nie jest czynnością skomplikowaną, zatem cena za usługę w warsztatach niezależnych nie jest wygórowana (300 – 400 zł za wymianę pasów przednich). Bardzo droga jest za to wymiana pasów w ASO.

Jeśli pas bezpieczeństwa w Twoim samochodzie ma wyraźne ślady uszkodzeń lub zużycia, jeśli nie zwija się tak, jak powinien, jeśli masz jakiekolwiek obawy – odwiedź wyspecjalizowany warsztat w swojej okolicy, który dokona kontroli i jeśli będzie taka potrzeba, naprawy lub wymiany pasa bezpieczeństwa. Nie warto ryzykować zdrowiem i życiem, swoim i innych.

Artykuły powiązane