Eksploatacja

Typowe awarie czujników. Jakie są objawy? Jakie są koszty naprawy?

Awaria jednego z czujników potrafi zdecydowanie utrudnić, albo całkowicie uniemożliwić korzystanie z samochodu. Jak to się dzieje, że niewielki element potrafi unieruchomić samochód? Jakie są typowe objawy awarii czujników? Jakie są koszty naprawy czujników? Gdzie szukać pomocy w przypadku awarii czujnika w samochodzie?

czujniki.jpeg

Współczesny, przeciętnie wyposażony samochód, może wykorzystywać kilkadziesiąt czujników. Im wyższa klasa pojazdu i lepsze wyposażenie, tym czujników więcej. W najlepiej wyposażonych autach stosuje się kilka komputerów o wyspecjalizowanych funkcjach (np. sterowanie pracą silnika, układów bezpieczeństwa, systemów komfortu, multimediów), które są połączone magistralami przesyłu danych CAN i posiadają szereg podległych sobie czujników.

W tym poradniku zajmiemy się czujnikami, które mają wpływ na właściwą pracę jednostki napędowej. To ich awarie są najbardziej dokuczliwe dla kierowcy.

Czy jeden czujnik może uniemożliwić korzystanie z samochodu?  

To, co było niewyobrażalne dla posiadaczy samochodów w latach osiemdziesiątych i na początku dziewięćdziesiątych, dziś może spotkać każdego. Spójrzmy na dwa przykłady.

Przepływomierz powietrza to czujnik, który mierzy, jaka ilość powietrza została zassana przez układ dolotowy silnika. Najczęściej do tego celu stosuje się elementy pomiarowe, oparte o gorącą płytkę albo o gorący drucik. Na podstawie danych z przepływomierza powietrza i innych czujników, a także zapisanego w pamięci programu, sterownik silnika dobiera moment otwarcia i czas otwarcia wtrysków. Jeśli dojdzie do awarii przepływomierza powietrza, przesyła on nieprawdziwe dane o zassanej ilości powietrza, albo nie przesyła ich wcale. Przez to komputer sterujący pracą silnika nie jest w stanie odpowiednio dobrać dawki paliwa. W efekcie następują problemy z rozruchem, szarpanie podczas jazdy itd.  

Sonda lambda to czujnik tlenu, umieszczony w układzie wydechowym. Jej stosowanie wymusiły normy emisji spalin. Sonda lambda przesyła informacje do komputera, sterującego pracą silnika, o ilości tlenu zawartej w spalinach. Dane te są również niezbędne do odpowiedniego dobrania dawki paliwa, jaka ma zostać podana przez wtryskiwacze. Jeśli druga sonda, umieszczona za katalizatorem, ulegnie awarii, znów dochodzi do zaburzonej pracy układu wtryskowego. Najczęściej samochód zaczyna palić jak smok, zużywając ogromne ilości paliwa, np 20l/100kilometrów. 

Uszkodzony czujnik położenia wału korbowego potrafi unieruchomić silnik w najmniej spodziewanym momencie. Podobnie czujnik temperatury płynu chłodzącego.

Na szczęście czujniki nie psują się często. Dzięki nim możemy korzystać z silników, które mają wysoką moc i są w miarę oszczędne. Dlatego nie ma co narzekać i tęsknić do „prostych i bezawaryjnych” samochodów z lat osiemdziesiątych.

Ile czujników, odpowiedzialnych za właściwą pracę silnika, jest w jednym samochodzie?

Za przykład posłuży nam Fiat 500 z 2007 roku, wyposażony w silnik benzynowy 1.2i 8V o mocy 70 KM. Z jakich czujników pobiera informacje komputer sterujący pracą silnika? Oto one:

  • Sonda lambda przed katalizatorem;
  • Sonda lambda za katalizatorem (korekcyjna);
  • Czujnik (potencjometr) pedału przyspieszenia (popularnie pedału gazu);
  • Czujnik ciśnienia powietrza dolotowego;
  • Czujnik temperatury powietrza dolotowego;
  • Czujnik położenia wałka rozrządu,
  • Czujnik położenia walu korbowego;
  • Czujnik (potencjometr) przepustnicy;
  • Czujnik spalania stukowego (na każdym cylindrze);
  • Czujnik temperatury płynu chłodzącego.

W innych jednostkach napędowych, a także w silnikach wysokoprężnych, czujników może być znacznie więcej.

Awaria czujnika – jak usunąć awarię szybko, sprawnie i tanio?

Kluczem do szybkiego i sprawnego usunięcia awarii są trzy najważniejsze czynniki:

  • Wiedza i doświadczenie mechanika;
  • Diagnostyka komputerowa;
  • Urządzenia kontrolne do sprawdzenia stanu czujnika.

Wiedza i doświadczenie pozwalają na odpowiednie sklasyfikowanie objawów awarii.

Diagnostyka komputerowa pozwala na sprawdzenie, który czujnik jest powodem awarii. W wielu przypadkach kody błędów należy również odpowiednio zinterpretować, gdyż nie zawsze są one jednoznaczne. Wskazywana przez komputer diagnostyczny niewłaściwa praca sondy lambda może być powodowana przez zapchany katalizator trójdrożny.

Ważna sprawa to odpowiedni demontaż starego i montaż nowego czujnika. Tutaj pomaga dostęp do informacji technicznej producenta samochodu, dzięki któremu mechanik dokładnie wie, jak można dostać się do czujnika i jakie elementy należy zdemontować (w kolejności), aby to zrobić. Niekiedy awarię czujnika widać gołym okiem – uszkodzony może być przewód łączący czujnik z komputerem sterującym pracą silnika, wtyczka itd.

Ostatnia sprawa to kontrola poprawności pracy czujnika. Mechanicy sprawdzają ją np. za pomocą oscyloskopu (może być on częścią komputera diagnostycznego), porównując uzyskane pomiary z danymi wzorcowymi. Wszystko po to, aby sprawdzić, czy faktycznie to czujnik jest uszkodzony (bo uszkodzony może być np. przewód, który łączy czujnik z komputerem).

Zawsze, przy awarii któregoś z czujników, warto umówić wizytę na Motointegrator.com u profesjonalnego mechanika. Profesjonalista w szybkim czasie znajdzie winnego awarii i będzie w stanie go szybko wymienić.

Czy czujniki się naprawia? W jakich sytuacjach jest to możliwe?

Czasami czujnik może być zabrudzony (np. pokryty kurzem lub olejem element pomiarowy przepływomierza powietrza, albo zabrudzona tarcza przepustnicy, utrudniająca właściwe działanie potencjometru) i to może wywoływać jego niewłaściwą pracę. W takiej sytuacji mechanik może zastosować profesjonalny środek chemiczny do czyszczenia elementu. Taki środek kosztuje ok. 30 zł, a samo czyszczenie trwa kilka minut. Warto je wykonać, zwłaszcza w przypadku przepływomierza i przepustnicy, albo w przypadku, gdy widoczne są „zaśniedzenia” na wtyczce.

W przypadku awarii (np. zwarcia wewnątrz albo uszkodzenia mechanicznego) czujników się nie naprawia. Wyjątkiem mogą być sytuacje, w których doszło do uszkodzenia wtyczki czujnika albo przewodu. W takim przypadku można spróbować dokonać naprawy.

Typowe awarie czujników i ich objawy. Koszty naprawy.

Awaria sondy lambda. Objawy: bardzo duży wzrost zużycia paliwa, dymienie na czarno (na skutek zbyt bogatej mieszanki paliwowo powietrznej), zmiany prędkości obrotowej silnika (falowanie obrotów), mniejsza moc silnika. Możliwe zapalenie kontrolki check engine na desce rozdzielczej, albo wyświetlenie innego komunikatu ostrzegawczego na ekranie komputera pokładowego. Wymiana jest prosta, wymaga użycia pasty wysokotemperaturowej. Ceny sond są bardzo zróżnicowane: od kilkudziesięciu do nawet kilkuset złotych. Najtańsze, chińskie zamienniki, są bardzo nietrwałe. Sama wymiana nie powinna kosztować więcej niż 100 zł.

Awaria czujnika pedału gazu. Objawy: silnik nie reaguje, albo bardzo słabo reaguje na wciskanie pedału gazu, jazda samochodem jest utrudniona albo niemożliwa, możliwe zapalenie kontrolki check engine albo wyświetlenie innego komunikatu ostrzegawczego. Mało osób w ogóle wie, że taki czujnik istnieje. Tymczasem jest on bardzo drogi. Najtańsze (do aut starszych albo modeli schodzących) można kupić za kilkadziesiąt zł, przeciętna cena to 250 zł, najdroższe kosztują nawet 1000 zł.

Awaria przepływomierza powietrza. Objawy: utrata mocy silnika, wyczuwalna zwłaszcza podczas przyspieszania, falowanie obrotów na biegu jałowym, falowanie obrotów na wysokich biegach, wyczuwalne wibracje nadwozia podczas postoju, przygasanie silnika, szarpanie w trakcie jazdy. O awarii może ostrzec kontrolka check engine, ale zazwyczaj wtedy, gdy przepływomierz całkowicie nie pracuje. Najtańsze przepływomierze kosztują kilkadziesiąt zł, ale trzeba przyjąć, że średnia cena zawiera się w przedziale od 200 do 500 zł. Wymiana w niektórych autach jest bardzo prosta, wymaga jedynie odkręcenia śrub mocujących i odpięcia wtyczki przewodu. W innych konieczny może być demontaż opasek metalowych.

Awaria czujnika temperatury powietrza dolotowego (zasysanego). Objawy: problemy z uruchomieniem jednostki napędowej, zwiększone spalanie, może zapalić się kontrolka check engine. Czujnik zazwyczaj kosztuje kilkadziesiąt złotych, a jego wymiana jest bardzo prosta.

Awaria czujnika położenia wałka rozrządu. Objawy: problemy z uruchomieniem jednostki napędowej, zapalenie się kontrolki check engine. Wymiana czujnika położenia wałka rozrządu musi być wykonana przez specjalistę, który zwróci uwagę na odpowiednie umiejscowienie czujnika (np. odstęp od koła czujnika). Przeciętna cena czujnika zawiera się w przedziale od 100 do 500 zł.

Awaria czujnika położenia wału korbowego. Objawy: problemy z uruchamianiem jednostki napędowej. Wyłączanie się silnika. Przerwy w pracy silnika. Zapalenie się kontrolki check engine. Tutaj, podobnie, jak w przypadku czujnika położenia wałka rozrządu, ważne jest odpowiednie zamontowanie czujnika. Ceny czujników położenia wału korbowego zawierają się w przedziale od 150 do 500 zł

Awaria czujnika położenia przepustnicy. Objawy: gaśnięcie silnika na biegu jałowym, nierówna praca silnika, szarpanie silnika podczas dodawania gazu, przy większych prędkościach, problemy z uruchamianiem silnika, nierówna praca silnika na biegu jałowym. W tym przypadku koszty uzależnione są od tego, czy mamy do czynienia z czujnikiem, który można wymontować (wtedy jest taniej), czy też z czujnikiem, który jest zintegrowany z całą przepustnicą. Wtedy niezbędna jest wymiana całego podzespołu. Bardzo często problemy z czujnikiem położenia przepustnicy są powodowane przez zabrudzenia. Kompletna przepustnica kosztuje zazwyczaj od 200 do 700 zł.

Awaria czujnika spalania stukowego. Objawy: wyczuwalne osłabienie silnika (utrata mocy), zwiększone zużycie paliwa, możliwe zapalenie kontrolki check engine. Awaria czujnika spalania stukowego jest bardzo niebezpieczna, na skutek niekontrolowanych procesów, zachodzących w komorach spalania, może dojść do zniszczenia silnika. Cena czujnika spalania stukowego zawiera się w przedziale od 150 do 400 zł.

Awaria czujnika temperatury płynu chłodzącego. Objawy: problemy z uruchamianiem silnika, zwiększone zużycie paliwa, wysoka prędkość obrotowa na biegu jałowym. Może dojść do nagłego wyłączania silnika w trakcie jazdy. Czujnik nie powinien być drogi, w przypadku popularnych modeli można go kupić za ok. 100 zł.


Samodzielnie kupno czujnika nie jest trudne, potrzebne są takie dane jak marka, model, rocznik i wersja silnikowa, czasami może być potrzebny dla  pewności nr VIN. Wielu mechaników może również zakupić czujnik na zlecenie klienta, podczas wykonywanej naprawy. Warto unikać chińskich podróbek. Po pierwsze, ze względu na ich niską trwałość. Po drugie, ze względu na to, że wiele z nich może pracować w niewłaściwy sposób. Mogą się nawet pojawić problemy z możliwością ich właściwego montażu.

Jeśli w Twoim samochodzie pojawiają się objawy awarii jednego z czujników – poszukaj pomocy u specjalisty. Umów wizytę u mechanika w swojej okolicy za pośrednictwem Motointegrator.com!

Artykuły powiązane